AQShning eng yirik tuxum ishlab chiqaruvchisi deb ataladigan Cal-Maine Foods kompaniyasi chorshanba kuni Florida shtatidagi bir fermasida qush grippi aniqlangach 1,8 million qushni yo'q qilishini e'lon qildi; ushbu maydondagi ishlab chiqarish vaqtincha to'xtatiladi, kompaniya esa ta'minot zanjiridagi uzilishlarni kamaytirish uchun boshqa ishlab chiqarish va tarqatish obyektlari bilan muvofiqlashtiradi.
Asosiy faktlar: Yo'q qilinadigan parrandalar orasida 1,4 million tuxum qo'yuvchi tovuq va 360 ming yosh parranda bor, bu Cal-Maine podasining 2,7 foizini tashkil etadi; joriy yilda mamlakat bo'ylab 21,5 million qush kasallikdan zarar ko'rgan; 2024-yil o'rtalaridan 2025-yil boshigacha taxminan 50,7 million tuxum qo'yuvchi tovuq yo'qotilgan; tuxumning o'rtacha chakana narxi hozir bir dastaga 2,32 dollar bo'lib, rekord darajadagi 6,23 dollardan pastlagan.
Ushbu holat qush grippi AQSh parrandachilik va tuxum sanoati uchun barqaror operatsion hamda iqtisodiy tahdid bo'lib qolayotganini ko'rsatadi, chunki vabolar tezda mahsuldor tovuqlarni yo'q qilishi va taklifni qisqartirishi mumkin. 2024-yil oxiri va 2025-yil boshidagi oldingi to'lqin tarixiy deb atalgan: u tuxum qo'yuvchi tovuqlar sonini keskin kamaytirgan va narxlarni rekord darajaga olib chiqqan, shundan so'ng narxlar bir dastaga 2,32 dollargacha tushgan.
Cal-Maine kompaniyasi butun kompaniya bo'ylab uzilishlarni minimallashtirish uchun boshqa ishlab chiqarish va tarqatish obyektlari bilan muvofiqlashtirishini ma'lum qildi, ya'ni yo'qotishlarni bitta maydonda to'liq qoplash emas, balki ta'minotni qayta taqsimlashga urinish. AQSh rejimining Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazlari (CDC) inson salomatligiga xavf past deb baholayotgani aytiladi; 2024-yil fevralidan buyon 74 ta inson kasalligi qayd etilgan va odamdan odamga yuqish dalillari yo'q, biroq virusning tijorat podalarida aylanishi bioxavfsizlik masalalarini kun tartibida saqlaydi.
Ishlab chiqarish vaqtincha to'xtatilishi e'lon qilinganiga qaramay, Cal-Maine aktsiyalari savdoning boshida 5,3 foizga ko'tarildi; bu investorlar taklif qisqarishi narxlarni qo'llab-quvvatlashi yoki kompaniyaning kengroq tarmog'i uzilishlarni yengillashtirishi mumkinligini hisobga olishi mumkin. Iste'molchilar va oziq-ovqat biznesi uchun esa bu epizod yana bir bor tuxum bozori vabolar, bioxavfsizlikdagi kamchiliklar va podani tiklash tezligiga sezgir ekanini eslatadi.
Keyingi bosqich Florida fermasida lokalizatsiya choralari, ishlab chiqarishni qayta ishga tushirish muddati va qo'shni yoki bog'liq obyektlarda yangi infeksiya holatlari paydo bo'lish-bo'lmasligiga bog'liq bo'ladi. Joriy yilda 21,5 million qush zarar ko'rganligi sababli qo'shimcha vabolar ta'minot zanjirlariga yana bosim o'tkazishi va tuxum narxlaridagi so'nggi pasayishning barqarorligini sinovdan o'tkazishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com