Nyu-Yorkdagi Sotheby's auksionida chorshanba kuni Vincent Van Gogning «Gullagan kaştanlar» (Châtaigniers en fleurs) kartinasi 190,4 million dollarga baholanib sotildi. Bu Sotheby's auksionlari tarixidagi qiymati bo'yicha ikkinchi san'at asari bo'lib, rekord Gustav Klimtning bir yil avval 236,4 million dollarga sotilgan «Elizabet Lederer portreti»ga tegishli; Van Gogh uchun esa bu shaxsiy rekorddir.
Asosiy faktlar: Vincent Van Gogning «Gullagan kaştanlar» kartinasi Sotheby's auksionida 190,4 million dollarga sotildi; bu Sotheby's tarixidagi ikkinchi eng qimmat lot va rassomning shaxsiy rekordi hisoblanadi. Asar barcha rasmiy va xususiy savdolar orasida eng qimmat san'at asarlari qatorida to'qqizinchi o'rinni egalladi, Van Goghning oldingi rekordi esa 2022-yilda 117,2 million dollarga sotilgan «Sarvli bug'doyzor» edi. Kartina 1890-yilda Parij yaqinidagi Over-syur-Uazda, rassomning hayotining so'nggi ikki oyida yaratilgan.
Bu savdo san'at bozorida nodir asarlar uchun katta mablag'lar sarflanishini yana bir bor ko'rsatdi. Sotheby's tarixidagi eng qimmat lot Klimtning «Elizabet Lederer portreti» bo'lib, u bir yil avval 236,4 million dollarga sotilgan; barcha rasmiy va xususiy savdolar orasida esa birinchi o'rinda Leonardo da Vinçi deb hisoblanadigan «Dunyo xaloskori» (Salvator Mundi) turadi, uni 2017-yilda rossiyalik milliarder Dmitriy Ribolovlev Christie's auksionida 450 million dollarga sotib olgandi. Van Goghning «Gullagan kaştanlar»i uning oldingi rekordi — 2022-yilda 117,2 million dollarga sotilgan «Sarvli bug'doyzor»dan ancha qimmatroqqa baholandi.
Kartina argentinalik san'at homiylari Karlos Blake va uning rafiqasi Nelli Arieta tomonidan yig'ilgan Blake-Arieta kolleksiyasidagi 12 ta asar qatoriga kirgan. Savdodan oldin ushbu 12 surat London, Parij, Taybey, Hongkong va Nyu-Yorkda tashkil etilgan ko'rgazmalarga qo'yilgan, ularga qariyb 30 ming kishi tashrif buyurgan. «Gullagan kaştanlar» sotilishi Sotheby's auksion uyida savdolar boshlanishiga atigi bir necha soat qolganda e'lon qilindi; bu e'lon Blake va Arietaning merosxo'rlari hamda XX asrning birinchi yarmida asarga egalik qilgan taniqli noshir, nemis yahudiysi Samuel Fişerning merosxo'rlari o'rtasidagi nizoni hal qilishga muvaffaq bo'lishganidan keyin berilgan.
Fişer oilasi merosxo'rlarining advokati ularning nomidan bayonot berib, noşirning yaqinlari natsistlar ta'qibi tufayli kartinani sotishga to'g'ri kelgan bo'lishi mumkinligini aytdi. Yurist Sotheby's auksion uyiga yo'llagan xatda Fişerning merosxo'rlari natsistlar davrida oilaviy nashriyot og'ir moliyaviy yo'qotishlarga uchragani sababli 1936-yilda Amsterdamda kartinani sotgani ma'lum qilingan.
Kelgusi qadamlar: asar endi yangi egasiga o'tadi, biroq uning kelib chiqishi va meros masalalari bo'yicha qo'shimcha ma'lumotlar e'lon qilinishi mumkin. San'at bozorida nodir asarlar uchun talab yuqori bo'lib qolmoqda, shuning uchun yirik auksion uylarida keyingi savdolarda ham rekord darajadagi baholar kutilishi mumkin.
Source: kun.uz