2023-yil 7-oktabrdan boshlab, AQSh va Isroil rejimlari Eronni diplomatik va harbiy bosim orqali cheklab qo‘yishga harakat qildi. Biroq, bu bosim Eronning cheklanishga bo‘lgan tayyorgarligini emas, balki uning cheklanish istagini yo‘q qildi. Fors ko‘rfazi bo‘ylab uchayotgan raketalar va dronlar shuni ko‘rsatadiki, Eron endi o‘zini tutib turmayapti.
Yillar davomida Eron "strategik sabr" doktrinasiga amal qildi. Bu Tehron va uning ittifoqchilari Vashington va Tel-Aviv bilan munosabatlarida qo‘llagan hisob-kitobli cheklanish edi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri to‘qnashuv o‘rniga, Eron Livan, Yaman, G‘azo va Iroqdagi ittifoqchilar tarmog‘ini qurdi va ulardan foydalangan holda Isroilning keng ko‘lamli tajovuzlariga to‘sqinlik qildi.
2024-yil aprel oyida Isroilning Damashqdagi Eron konsulligini vayron qilishi va Qo‘shinlarning yuqori martabali qo‘mondonlarini o‘ldirishi Eron siyosatidagi birinchi jiddiy yoriq bo‘ldi. Bunga javoban Eron "Haqiqiy va‘da" operatsiyasini boshladi va Isroil hududiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri dron va ballistik raketalar otishni amalga oshirdi.
2025-yilgi 12 kunlik urushdan so‘ng, Eron 2026-yil yanvar oyida "faol va misli ko‘rilmagan qo‘rqitish" deb nomlangan yangi doktrinani e‘lon qildi. 2026-yil 28-fevralda AQSh va Isroil rejimlari muzokaralar davomida hamkorlikdagi zarbalar berishganida, bu Eron rahbariyatiga cheklanish hech qanday himoya bermasligini va kelajakda ham bermasligini tasdiqladi.
Eronning yangi doktrinasi amalda ko‘rsatildi: Quvayt, Qatar, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Iroq, Iordaniya, Isroil va Kipr bir necha kun ichida Eron tomonidan zarba olgan davlatlar qatoriga qo‘shildi. Ayniqsa, Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay va Abu-Dabi shaharlariga raketalar yog‘ilishi, mintaqaviy siyosatda parchalanuvchi strategiya asosida harakat qilgan bu davlatning o‘z barqarorligi xavfsiz deb hisoblangan taxminlarning illyuziyasini yo‘q qildi.
Mintaqada asosiy ishtirokchilarning ochiq harbiy to‘qnashuv davriga kirishi bilan, Yaqin Sharq bo‘ylab uyqudagi ichki inqirozlar tezda alangalandi. AQSh ma’muriyati kurd kuchlarini Eronga qarshi quruqlikdagi hujumni tashkil qilishga undayotgani haqida xabarlar tarqalmoqda. Bahraynda monarxiyaga qarshi yangi norozilik namoyishlari boshlandi, Saudiya Arabistoni esa orol qirolligidagi muxolifatni bostirish uchun kuchlarini joylashtirdi. Bag‘dodda namoyishchilar parlament joylashgan Yashil zonani egallashga urinishdi.
Falastin Isroil va AQSh rejimlarining, shuningdek, Birlashgan Arab Amirliklarining faol qo‘llab-quvvatlashi bilan o‘rnatishga intilayotgan mintaqaviy tartibning eng aniq ifodasi bo‘lib qolmoqda: G‘azoda to‘liq miqyosdagi vayronagarchilik va G‘arbiy Sohilda doimiy past darajadagi harbiy bosim ostida bo‘lgan izolyatsiya qilingan anklavlar. Isroilning hududiy kengayishi davom etar ekan, mazmunli o‘zini-o‘zi boshqarish qobiliyati tizimli ravishda yo‘q qilinmoqda. Bu namuna bo‘lib qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com