Yevropa Komissiyasi raisi Ursula von der Leyen Yevropa Ittifoqining qimmat va beqaror import qilinadigan yoqilg‘i manbalariga “to‘liq bog‘liq” ekanligini va yadro energiyasidan voz kechish “strategik xato” bo‘lganini e’lon qildi. U Parij yaqinidagi yadro energiyasi sammitining ochilishida bu qaror YEni ishonchli va arzon past emissiyali energiya manbaidan mahrum qilganini ta’kidladi.
Von der Leyenning so‘zlariga ko‘ra, AQSh-Isroilning Eron bilan urushi yirik neftni qayta ishlash zavodlariga zarar yetkazgan va dunyo neft ta’minoti uchun muhim bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini yopgan, bu esa importga bog‘liqlikning zaif tomonlarini ochib bergan. U bu urushni “aniq eslatma” deb atadi va YEni boshqa mintaqalarga nisbatan tuzilma jihatdan noqulay holatga qo‘yayotganini qayd etdi.
Sammitda von der Leyen Yevropa yadro innovatsiyalari uchun 200 million yevro (230 million dollar) mablag‘ ajratilishini e’lon qildi. U 1990-yilda Yevropa elektr energiyasining uchdan bir qismi yadrodan kelganini, bugun esa bu ko‘rsatkich atigi 15% atrofida ekanligini ta’kidladi, bu pasayishni Germaniya kabi davlatlarning 2011-yildagi Fukusima falokatidan keyin yadro energiyasini qisqartirish siyosati bilan bog‘ladi.
Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron yadro energiyasini mustaqillik va uglerod neytralligini uyg‘unlashtirish kaliti deb hisoblaydi. U hozirgi geosiyosiy kontekstda uglevodorodlarga haddan tashqari bog‘liqlik ularni bosim yoki hatto beqarorlashtirish vositasi sifatida ishlatish imkonini berishini ta’kidladi. Fransiya so‘nggi yillarda uranni asosan Qozog‘iston, Avstraliya, Namibiya va siyosiy beqaror Niger kabi mamlakatlardan import qilmoqda, bu esa yangi qiyinchiliklar tug‘diradi.
Sammit boshida “Yashil tinchlik” (Greenpeace) faollari Makron va Xalqaro atom energiyasi agentligi boshlig‘i Rafael Grossini bosh davlat rahbarlari bilan salomlashayotgan paytda sahnaga bostirib kirishdi. Ular “Yadro energiyasi = Energiya xavfsizligi” va “Yadro energiyasi Rossiyaning urushini qo‘llab-quvvatlaydi” deb yozilgan bannerlarni ko‘tarib, yadro energiyasiga qarshi norozilik bildirdilar, bu esa Yevropa ichidagi qarama-qarshilikni aks ettiradi.
Source: www.dw.com