16-apreldan boshlab Namangan viloyatida jismoniy shaxslarning yer va mol-mulk solig‘i bo‘yicha qarzdorligini undirish uchun yangi eksperimental mexanizm joriy etilmoqda. Davlat soliq xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, “Soliq billing” deb nomlangan avtomatlashtirilgan axborot tizimi orqali qarzi 1 million so‘mdan oshgan fuqarolarga nisbatan elektr energiyasi uchun to‘lov qilish imkoniyatiga cheklov kiritilishi mumkin.
Tizim ishlash tartibi bir necha bosqichdan iborat: dastlab, qarzdor fuqaroga soliq hisoblangani haqida xabarnoma yuboriladi, keyin SMS orqali eslatma beriladi, “Soliq” mobil ilovasi yoki my.gov.uz portalidagi shaxsiy kabinet orqali ham ogohlantirishlar amalga oshiriladi. Agar bularga qaramay qarz to‘lanmasa, elektr energiyasi uchun to‘lovga vaqtinchalik cheklov kiritiladi, qarz to‘langach esa cheklov darhol bekor qilinadi.
Bu yangilik O‘zbekiston Prezidentining 2023-yil 28-noyabrdagi qarorida belgilangan bo‘lib, dastlab 2026-yil 1-yanvardan Namanganda joriy etilishi rejalashtirilgan edi. Biroq, hukumat bu muddatni oldinga surib, eksperimentni tezroq boshlashga qaror qildi. Tizimning muvaffaqiyati 2026-yil 1-oktabrgacha boshqa hududlarda ham kengaytirilishi mumkin.
Avvalroq, chiqindi xizmatlari uchun qarzdorlikka ega bo‘lgan fuqarolarga nisbatan ham shunga o‘xshash cheklov mexanizmi joriy etilgan edi. “Toza makon” billing tizimi orqali ma’lumotlar uzatilib, 2025-yil 5-noyabrdan boshlab elektr to‘lovlari cheklanmoqda. Bu yangi tizim soliq yig‘iluvchanligini oshirish va davlat byudjetiga qo‘shimcha daromad kiritish maqsadida amalga oshirilmoqda.
Source: www.gazeta.uz