O‘zbekistonda 1 apreldan boshlab, uy-joy va avtomobil kabi yirik mol-mulk savdolari endi faqat naqd pulsiz shaklda, eskrou-hisoblar orqali amalga oshiriladi. Bu yangi qoidalar fuqarolarning huquqlarini himoya qilish va iqtisodiyotni oqlash bo‘yicha keng qamrovli islohotlarning bir qismi sifatida joriy etildi. Davlat ishtirokidagi tijorat banklarida, uy-joy sotib olish uchun eskrou-hisobni boshqarish uchun to‘lov asosiy hisoblash miqdorining (AHM) 50% dan oshmasligi belgilandi, bu hozirda 206 000 so‘mni tashkil etadi. Avtomobil savdolari uchun esa, komissiya to‘lovi AHMning 25% yoki 103 000 so‘mdan oshmasligi kerak.

Xususiy banklarda esa, bu xizmatlar narxi ularning o‘z tarif siyosati bilan tartibga solinadi. Qoidalar, shuningdek, bitim ishtirokchilari o‘rtasidagi xarajatlarning shaffof taqsimlanishiga alohida e‘tibor qaratadi. Agar xaridor va sotuvchi bir moliya muassasasining mijozlari bo‘lsa, komissiya faqat bir marta undiriladi. Agar hisoblar turli banklarda ochilgan bo‘lsa, har bir bank belgilangan limitning yarmidan ko‘p bo‘lmagan miqdorda to‘lov olish huquqiga ega. Tizim, pul mablag‘larining to‘liq xavfsizligini kafolatlaydi: agar bitim qandaydir sabablarga ko‘ra amalga oshmagan yoki bekor qilingan bo‘lsa, pul mablag‘lari eskrou-hisobdan to‘liq miqdorda xaridorga qaytariladi.

Majburiy naqd pulsiz to‘lovlar va eskrou tizimini joriy etish, iqtisodiyotni oqlash va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha keng qamrovli islohotlarning muhim bosqichidir. Eslatib o‘tamiz, aprel oyidan boshlab, 25 million so‘mdan ortiq qiymatdagi har qanday tovar va xizmatlar, shuningdek, 10 yildan kam vaqt oldin ishlab chiqarilgan avtomobillar uchun ham naqd pulsiz tartib majburiy bo‘ladi. 2026-yil 1-iyulga qadar, eskrou mexanizmi respublikadagi barcha uy-joy qurilishi uchun majburiy standartga aylantirilishi rejalashtirilgan.

Source: podrobno.uz