O‘zbekistonda fuqarolar xorijiy kompaniyalarning aksiyalarini qonuniy ravishda sotib olishlari mumkin bo‘lgan alohida platforma yaratish rejalashtirilmoqda. Bu haqda 18-mart kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (ILMA) vakillari ma’lum qildi. Elektron tijoratni rivojlantirish va tartibga solish boshqarmasi boshlig‘i Kamronbek Muhammadiyevning ta’kidlashicha, hozirda fuqarolarda xorijiy aksiyalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sarmoya kiritish imkoniyati deyarli yo‘q, chunki mavjud platformalar orqali faqat narx o‘zgarishiga doir kontraktlar bilan savdo qilinadi, aksiyalarni sotib olgandan so‘ng ovoz berish, dividendlar yoki boshqa huquqlarga ega bo‘lmaydi.
ILMA direktorining birinchi o‘rinbosari Vyacheslav Pakning aytishicha, hozirda fuqarolar Visa va Mastercard kartalari orqali xorijga mablag‘ o‘tkazib, tartibga solinmagan maydonchalarga sarmoya kiritmoqda, bu esa ularning huquqlarini himoya qilish muammosini keltirib chiqarmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, aholi tomonidan yuqori talab shaffof va tartibga solinadigan infratuzilma yaratishni taqozo etadi, shuning uchun alohida platforma yaratish, qonunchilikdagi cheklovlarni olib tashlash va fuqarolarga xavfsiz mahsulotlar taqdim etish rejalashtirilmoqda.
Agentlik baholariga ko‘ra, mavjud vaziyat allaqachon kapitalning nazoratsiz chiqib ketishiga olib kelmoqda, masalan, chet elga 180 million dollar chiqib ketgan. Vyacheslav Pakning ta’kidlashicha, tartibga solinadigan muhit mavjud bo‘lsa, bu mablag‘lar mamlakat ichida rasmiy aylanmada qolishi mumkin. Shuningdek, ILMA firibgarlik xavfini ham ko‘rsatib o‘tdi, ko‘p hollarda fuqarolar piramidalar va firibgarlik qurboniga aylanadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev dekabr oyi o‘rtalarida kapital bozorini yanada rivojlantirishga oid taqdimot bilan tanishgan edi. Unda O‘zbekistonda xorijiy kompaniyalarning (jumladan, Google, Meta va Nvidia) aksiyalari, obligatsiyalari va boshqa qimmatli qog‘ozlariga fond birjasidagi maxsus platforma orqali kirish imkoniyatini ochish rejalashtirilayotgani ta’kidlandi. Bu xorijiy vositalar bilan norasmiy operatsiyalar hajmini kamaytirishga yordam berishi va investorlar huquqlarini himoya qilishni kuchaytirishi kutilmoqda.
Source: www.gazeta.uz