O‘zbekiston Jahon Baxt Hisoboti 2026 (World Happiness Report 2026) reytingida o‘tgan yilgi natijani takrorlab, 53-o‘rinni egalladi. Hisobotga ko‘ra, mamlakat aholisining hayotdan qoniqish darajasi 10 ballik shkalada 6,283 ballni tashkil etdi. Bu hisobot Xalqaro Baxt kuni (20 mart) arafasida Oksford universitetining Farovonlik tadqiqotlari markazi, Gallup instituti va Birlashgan Millatlar Tashkiloti hamkorligida tayyorlandi.
Reyting metodologiyasi 140 mamlakat va hududdagi 100 mingga yaqin kishi bilan o‘tkazilgan so‘rovlarga asoslanadi. Ishtirokchilar o‘z hayotlarini Kantril narvoni (Cantril Ladder) testi bo‘yicha baholaydilar, bunda 10 ball eng yaxshi, 0 ball esa eng yomon hayotni anglatadi. Bundan tashqari, tahlilchilar yalpi ichki mahsulot (YaIM) jon boshiga, shaxsiy erkinlik darajasi, korrupsiya idroki va umr ko‘rish davomiyligi kabi obyektiv omillarni hisobga oladi.
MDH davlatlari orasida yetakchilikni Qozog‘iston saqlab qoldi, u 33-o‘rinni egallab, o‘tgan yilga nisbatan 10 pog‘ona yuqoriladi. Boshqa mintaqaviy davlatlar quyidagicha joylashdi: Qirg‘iziston 66-o‘rin, Moldova 77-o‘rin, Rossiya esa 79-o‘rinni egalladi. Tojikiston, Armaniston va Ozarbayjon mos ravishda 88, 89 va 102-o‘rinlarni band qildi.
Jahon yetakchisi Finlandiya bo‘lib, u ketma-ket to‘qqizinchi yil birinchi o‘rinni egalladi. Eng baxtli beshlikka Islandiya, Daniya, Kosta-Rika va Shvetsiya kirdi. O‘ntalikni Norvegiya, Niderlandiya, Isroil, Lyuksemburg va Shveytsariya yakunladi. Reytingning pastki qismida esa Afg‘oniston (147-o‘rin) eng baxtsiz mamlakat sifatida qoldi. Quyi o‘rinlarni Botsvana, Zimbabve, Malavi va Syerra-Leone egalladi.
Hisobotning yangi nashrida raqamli texnologiyalarning yoshlar farovonligiga ta’siri alohida e’tiborga olindi. Tadqiqotchilar internet faolligining baxt darajasiga noaniq ta’sir ko‘rsatishini aniqladilar: tarmoqdan o‘qish, muloqot qilish va kontent yaratish uchun foydalanish yuqori hayotdan qoniqish bilan bog‘liq, ammo maqsadsiz ijtimoiy tarmoqlarni aylantirish va o‘yinlar ko‘pincha farovonlikni o‘z-o‘zini baholashning pasayishiga olib keladi.
Hisobotning umumiy xulosalari shuni ko‘rsatadiki, dunyoda ijobiy his-tuyg‘ular salbiylarga nisbatan hali ham ikki baravar ko‘p uchraydi, ammo salbiy tajribalar darajasi barcha mintaqalarda asta-sekin o‘sib bormoqda. Qiziqarlisi shundaki, G‘arbning ko‘pgina sanoatlashgan mamlakatlari aholisi hozirda 2005-2010 yillardagiga qaraganda o‘zlarini kamroq baxtli his qilmoqda. Ushbu mamlakatlarning 15 tasida baxt darajasining sezilarli pasayishi qayd etilgan.
Eslatib o‘tamiz, yaqinda Xalqaro huquqni himoya qilish tashkiloti Freedom House “Dunyodagi erkinlik 2026” (Freedom in the World 2026) yillik global hisobotini nashr etdi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, O‘zbekiston yana “erkin bo‘lmagan” mamlakatlar toifasiga kiritildi. Mutaxassislar respublikadagi demokratik institutlarning rivojlanish darajasini 100 ballik shkalada atigi 12 ballga baholadi, bu o‘tgan yilgi natijani takrorlaydi.
Source: podrobno.uz