Markaziy Osiyo mamlakatlarida elektr stansiyalari va tarmoqlarining 75 foizgacha qismi modernizatsiya talab qilmoqda, shu bilan birga 2030-yilga kelib elektr energiyasiga bo'lgan talab 40 foizga oshishi kutilmoqda. Yevrosiyo Taraqqiyot Banki (EABR) ekspertlari bu muammoni hal qilish uchun 'o'rta yo'l'ni taklif qilmoqdalar - bu eski quvvatlarni modernizatsiya qilish va qayta tiklanadigan energiya manbalarini bosqichma-bosqich rivojlantirish.
Ekspertlar ta'kidlashicha, Markaziy Osiyo jiddiy sinovga duch kelgan: infratuzilma tez qarishda, lekin energiya tizimi bir vaqtning o'zida ishonchli, arzon va ekologik toza bo'lish talablariga javob berishi kerak. Ekspertlarning fikricha, ekstremal stsenariylar - yoki 'yashil maksimalizm' yoki ko'mir va gaz hukmronligini saqlab qolish - juda xavfli.
'O'rta yo'l' yondashuvi kapital xarajatlarni VIEga radikal o'tish bilan solishtirganda uchdan bir qismga kamaytirish, elektr energiyasining o'zini o'zi qoplash narxini chorakdan ko'proqqa pasaytirish va konservativ stsenariyga nisbatan uglerod izini besh baravar kamaytirish imkonini beradi. Bunday yondashuv muvozanatli natijaga olib keladi: elektr energiyasi arzon bo'lib qoladi, energiya tizimi barqaror bo'ladi va chiqindilar sezilarli darajada kamayadi.
Ushbu strategiyaning amaliy ahamiyati shundaki, u 2050-yilgacha bo'lgan davr uchun mintaqaviy energiya siyosatining asosini shakllantiradi. Takliflarni amalga oshirish Markaziy Osiyo mamlakatlariga energiya xavfsizligini mustahkamlash, aholi va biznes uchun elektr energiyasining arzonligini saqlab qolish, ekologiyaga bo'lgan yukni kamaytirish va yangi texnologik va iqlim o'zgarishlari sharoitida barqaror o'sish uchun shart-sharoitlar yaratish imkonini beradi.
Eslatib o'tamiz, 2026-yil 13-mart kuni O'zbekistonning energiya tizimida qayta tiklanadigan energiya manbalari ulushiga nisbatan yangi rekord qayd etildi. Soat 11:00 holatiga ko'ra, mamlakatda umumiy elektr energiyasi iste'moli 9,9 ming megavattni tashkil etdi, ulardan 4,3 ming megavatt - ya'ni 43 foizi - 'yashil' manbalar hisobiga qoplangan.
Source: podrobno.uz