O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi oilaviy munosabatlarni mustahkamlash va nikohdan ajratish holatlarini kamaytirish maqsadida bir qator qonuniy o‘zgartirishlarni taklif qilmoqda. 26-mart kuni jamoatchilik muhokamasi uchun e’lon qilingan qonun loyihasiga ko‘ra, Oila kodeksining 40-moddasida belgilangan, sudlar tomonidan er-xotinga yarashish uchun beriladigan muhlat amaldagi olti oydan bir yilgacha uzaytiriladi. Bu o‘zgartirish oilalarning o‘zaro kelishmovchiliklarini hal qilish uchun ko‘proq vaqt berishga qaratilgan.

Bundan tashqari, moddaning uchinchi qismiga kiritilayotgan qo‘shimcha bilan, sud yarashtirish uchun muhlat tayinlagan taqdirda, bu haqdagi ma’lumotni uch kundan kechiktirmasdan “elektron hukumat” tizimi orqali yo‘llashi shart bo‘ladi. Bu yangilik sud jarayonlarining shaffofligini oshirish va fuqarolarga tezkor xabar berishni ta’minlashga xizmat qiladi.

Qonun loyihasida, shuningdek, voyaga yetmagan farzandlari bo‘lmagan er-xotinlarning o‘zaro roziligi asosida Fuqarolik holati yozuvlari davlat organlarida (FHDYO) nikohdan ajratish tartibiga yangi talab qo‘shilmoqda. Endilikda bunday soddalashtirilgan tartibda ajrashish uchun nikoh tuzilganiga kamida bir yil bo‘lgan bo‘lishi shart qilib belgilanmoqda. Biroq, bu cheklov oiladagi (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxslar uchun qo‘llanilmaydi, ularga tezkor yordam ko‘rsatish maqsadida istisno qilinadi.

Taklif etilayotgan o‘zgartirishlarning yana bir muhim jihati aliment to‘lovlariga tegishli. Amaldagi tartibga ko‘ra, har bir bola uchun undiriladigan alimentning eng kam miqdori mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining (MHEKM) 26,5 foizidan (hozirda 336 815 so‘m) kam bo‘lmasligi belgilangan edi. Yangi tahrirda ushbu ko‘rsatkich minimal iste’mol xarajatlari (hozirda 715 ming so‘m) miqdoriga o‘zgartirilmoqda, bu esa bolalar huquqlarini himoya qilish va ularning moddiy ta’minotini yaxshilashga qaratilgan.

Qonun loyihasi 10-aprelgacha jamoatchilik muhokamasi qilinadi, shundan so‘ng parlament tomonidan ko‘rib chiqilishi kutilmoqda. Bu takliflar oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash va ijtimoiy barqarorlikni oshirishga hissa qo‘shish maqsadida ishlab chiqilgan.

Source: www.gazeta.uz