O'zbekistonda mikrokredit olish jarayonini xavfsizroq qilish maqsadida yangi qoidalar joriy etildi. Moliya vazirligi tomonidan amalga oshirilayotgan tizimga ko'ra, bir shaxs nomiga bir marta kredit berilgandan so'ng, barcha banklar uchun 24 soat davomida yangi kredit so'rovlari bloklanadi. Bu 'himoya davri' deb nomlangan chora, firibgarlar bir vaqtning o'zida bir shaxs nomiga bir nechta kredit olish sxemalarini oldini olishga qaratilgan.
Onlayn mikrokredit olish endi bir qator majburiy tekshiruv bosqichlaridan o'tadi. Kredit tashkiloti avvalo arizachining ma'lumotlarini 'Kredit olishni taqiqlagan shaxslar reestri' bilan solishtiradi. Agar shaxs ushbu ro'yxatda bo'lsa, jarayon darhol to'xtatiladi va fuqaroga sabab ko'rsatilgan SMS-xabar yuboriladi. Cheklovlar yo'q bo'lsa, bank to'lov qobiliyatini baholash uchun kredit byurolariga so'rov yuboradi.
Yangi qoidalarga ko'ra, agar bir shaxs haqida bir vaqtning o'zida bir nechta banklardan so'rov kelgan bo'lsa, kredit byurolari faqat birinchi murojaat qilgan bankka javob beradi. Agar bu bank kredit berishni tasdiqlasa, keyingi 24 soat davomida boshqa moliya institutlari ushbu mijoz haqida so'rov yubora olmaydi. Bu vaqt chegarasi potentsial firibgarlik operatsiyalariga qarshi qo'shimcha himoya vazifasini o'taydi.
Shartnomaning shaffofligini oshirish uchun bank pul mablag'larini o'tkazishdan oldin mijozga PUSH-xabar yoki SMS orqali joriy umumiy qarzi va yangi mikrokreditning to'liq narxi haqida ma'lumot yuborishi shart. Bu bosqichda foydalanuvchi hali ham arizani bekor qilish imkoniyatiga ega. Xavfsizlikning eng muhim bosqichi sifatida majburiy masofaviy biometrik identifikatsiya joriy etildi – bank pul o'tkazishdan dar oldin buni amalga oshirishi kerak.
Qo'shimcha chora sifatida barcha kredit va to'lov tashkilotlari o'z mobil ilovalariga 'Firibgarlik haqida xabar berish' maxsus bo'limini kiritishi shart. Bu forma jabrlanuvchilarga zarar miqdori va voqea holatlari haqida ma'lumotlarni tezda uzatish imkonini beradi, bu esa banklarga firibgarlik faoliyatiga tezroq javob berish imkoniyatini yaratadi. Ushbu chora-tadbirlar raqamli moliya xizmatlari sohasida kompleks xavfsizlik tizimini yaratishga qaratilgan.
Source: podrobno.uz