Uzbeksitonda kiberjinoyatchilikning keskin o‘sishi mamlakatning raqamli infratuzilmasiga jiddiy tahdid solmoqda. 2025-yil davomida xakerlar tomonidan amalga oshirilgan kiberhujumlar soni 12 milliondan oshib ketdi, bu so‘nggi besh yil ichida 62 440 holatga yetgan. Fuqarolar va biznesning yetkazilgan zarari 3,7 trillion so‘mdan oshdi, bu esa iqtisodiy xavfsizlikka qarshi kurashning dolzarbligini ko‘rsatmoqda.
Bu vaziyatning asosiy sababi rahbarlarning xatolari hisoblanadi: yirik biznes va davlat sektori o‘z qo‘llari bilan soya IT-tarmog‘ini qurib, ma’lumotlarni bepul messenjerlarga topshirishmoqda. Telegram de-fakto norasmiy korporativ standartga aylandi. Kompaniyalar serverlar va firewall-larga millionlab dollar sarflayotgan bir paytda, xodimlar moliyaviy modellar, mijozlar bazalari va parollarni ertalabki yangiliklarni o‘qiyotgan xuddi shu chatlarda uzatishmoqda. Taniqli shifrlash (E2EE) xaker allaqachon ishchi noutbuk yoki shaxsiy smartfonni buzgan bo‘lsa, yordam bermaydi.
Zamonaviy kiberjinoyatchilar korporativ himoyani tashqaridan buzishga dangasa emas, ular ichkaridan zarba berishadi. Ishchi fayllar – hisob-faktura, akt yoki mukofotlar jadvali – ideal ov sifatida xizmat qiladi. Uzbeksitonda bu sxema konveyerga qo‘yilgan: Toshkentdagi banditlar Telegram orqali virus tarqatib, 177 fuqaroning kartalaridan deyarli 1 milliard so‘m o‘g‘irlagan, faqat masofaviy nazoratni qo‘lga kiritgan holda. MDH darajasida raqamlar yanada qattiqroq: Positive Technologies tahlilchilari ta’kidlashicha, darkweb-dagi ma’lumot oqimlarining 31% chakana savdo, 16% onlayn xizmatlar, 9% banklarga tegishli. F.A.C.C.T. ekspertlari fidyachi dasturlar hujumlarining 160% o‘sishini ko‘rishmoqda.
G‘arbiy bulutli yechimlarga qarash tartib o‘rnatishga urinishdir, ammo Uzbeksitondagi yirik tizimli biznes uchun global Big Tech o‘z xavflarini keltiradi. Suveren alternativ – UzCloud Hub bo‘lib, u Nextcloud Enterprise kuchli yadrosi asosida to‘liq nazorat ostida qulay korporativ platformani taklif qiladi. Bu fayl saqlash, pochta, hujjatlar bilan hamkorlik, mahalliy messenjer va himoyalangan videobog‘lanishni o‘z ichiga olgan to‘liq konturdir.
Himoyaning eski standartlari, masalan, VPN, endi ishlamaydi, chunki ular foydalanuvchilarga juda keng huquqlar beradi. Zamonaviy himoya – nol ishonch arxitekturasi (Zero Trust Network Access, ZTNA) bo‘lib, u har bir kirishni alohida tekshiradi. UzCloud Hub hujjatlarni himoyalangan konturga o‘tkazish imkonini beradi, bu esa biznes jarayonlarini to‘xtatmasdan amalga oshirilishi mumkin. Platforma to‘liq funktsional demo-standga kirish imkoniyatini taqdim etadi, bu esa Uzbeksitonda kiberxavfsizlikni oshirishga qaratilgan amaliy qadamdir.
Source: podrobno.uz