Xalqaro Jinoyat Sudining (ICC) sudyalari Filippinning sobiq prezidenti Rodrigo Dutertega nisbatan uchta qotillik aybini insoniyatga qarshi jinoyat sifatida tasdiqlab, uni sudga topshirdi.

Sudyalar payshanba kuni 81 yoshli Duterte “giyohvandlikka qarshi urush” doirasida 76 kishini o‘ldirish va yana ikki kishini o‘ldirishga urinishda muhim rol o‘ynaganiga “asosli dalillar” borligini ma’lum qildi. Prokuratura uning siyosati natijasida minglab tinch aholi halok bo‘lganini ta’kidlaydi.

Sud qarorida “Mavjud daliliy materiallar Duterte va uning sheriklari o‘rtasida Filippinda gumon qilingan jinoyatchilarni, jumladan, giyohvand moddalar iste’moli, sotuvi yoki ishlab chiqarishi bilan bog‘liq shaxslarni zo‘ravonlik bilan o‘ldirish bo‘yicha umumiy reja mavjudligini ko‘rsatadi”, deyiladi.

Prokuratura Duterte 2016-2022 yillarda hokimiyatda bo‘lganida giyohvand moddalar savdogarlari va foydalanuvchilarini o‘ldirish uchun o‘lim guruhlarini tuzgan, moliyalashtirgan va qurollantirgan deb hisoblaydi.

Duterte o‘tgan yili Filippinda hibsga olingan, ammo ayblovlarni rad etib, politsiyaga faqat o‘zini himoya qilish uchun o‘ldirishni buyurganini ta’kidlaydi. Uning advokati Nik Kaufman prokuratura “bombastik ritorika” misollarini “tanlab olganini” va u hech qachon zo‘ravonlikka undashni niyat qilmaganini aytdi.

Duterte sud jarayonida qatnashadimi yoki yo‘qmi noma’lum. Himoya guruhi uning ruhiy jihatdan juda zaif ekanini bildirmoqda. Avvalgi ishlarda ICC ayblovlarni tasdiqlashdan sud boshlanishigacha bir yilgacha vaqt olgan.

Duterte prezidentligi davridagi o‘limlar soni politsiya ma’lumotlariga ko‘ra 6000 kishidan, inson huquqlari guruhlari ma’lumotlariga ko‘ra 30 000 kishigacha farq qiladi.

Amnesty International Filippin direktori Ritz Li Santos ICC qarorini “qurbonlar va xalqaro adolat uchun tarixiy lahza” deb atadi. Human Rights Watch vakili Mariya Elena Vignoli esa Duterte sudi “jiddiy jinoyatlar uchun hech kim qonundan ustun emasligi haqida kuchli xabar yuborishini” ta’kidladi.

Source: www.aljazeera.com