O‘zbekiston, Toshkent – AN Podrobno.uz. Gulnora Karimovaning ishi bo‘yicha sud jarayoni, Shveytsariyada qariyb 14 yil davom etgan, ochiq sud majlislari bosqichiga o‘tdi. Bugun, 27 aprel kuni, Bellinzona shahridagi Federal Jinoyat Sudida ish yuritish boshlandi. Bu ko‘p yillik tergovlar natijasi bo‘lib, ish materiallarida “Ofis” (yoki “Boshqarma”) deb nomlanuvchi jinoiy tarmoq faoliyatiga oid.
Shveytsariya prokuraturasi versiyasiga ko‘ra, aynan shu tuzilma orqali Karimova xalqaro telekommunikatsiya kompaniyalaridan pora talab qilgan. Ushbu kompaniyalar O‘zbekiston bozoriga kirishga intilgan. Biroq ishning ko‘lami shaxsiy ayblovlardan ancha keng: birinchi prezidentning qizi bilan birga, Jeneva banki Lombard Odierning sobiq xodimi ham sud oldida turibdi. U 2008-2012 yillar oralig‘ida “Ofis” mablag‘larining kelib chiqishini yashirish va hisob raqamlar ochishga yordam berganlikda ayblanmoqda.
Ushbu moliyaviy zanjir bankning o‘zini ham korporativ javobgar sifatida ishga tortilishiga olib keldi. Sud korporativ jinoiy javobgarlik konsepsiyasini qo‘llab, tashkilot o‘z xodimini qanchalik samarali nazorat qilganini va bank xavfsizlik tizimidagi kamchiliklar korrupsion daromadlarni legallashtirishga bilvosita sabab bo‘lganmi yoki yo‘qligini baholashi kerak.
Bu jarayon Shveytsariya sud tizimi uchun noyobdir. Birinchi marta Federal sud sudyalari tinglovlar o‘tkazish uchun chet elga chiqishgan. 2026 yil boshida Toshkentda Gulnora Karimovaning ikkinchi so‘roqi bo‘lib o‘tdi. U 2014 yildan beri O‘zbekistonda qamoqda. Biroq bu so‘roqlarning shartlari advokatlar o‘rtasida bahslarga sabab bo‘lmoqda. Savollar faqat O‘zbekiston Bosh prokuraturasi orqali berilishi mumkin edi, Shveytsariya sudyalarining to‘g‘ridan-to‘g‘ri aniqlik kiritishlari taqiqlangan edi. Endi sud eng murakkab dilemmaga duch kelmoqda: shu tarzda olingan ko‘rsatmalar qattiq Shveytsariya standartlariga mos keladimi va ular isbot sifatida qabul qilinishi mumkinmi?
Vaziyatni yanada murakkablashtiradigan jihat shundaki, asosiy ishtirokchilarning sud zalida shaxsan ishtirok etishi deyarli imkonsiz. 53 yoshli Gulnora Karimova O‘zbekistonda jazo muddatini o‘tamoqda, uning biznes sherigining joylashuvi esa rasman aniqlanmagan. Bu Bellinzona sudyalari oldida fundamental tanlov qo‘yadi: sud jarayonini sirtdan o‘tkazish yoki ish materiallarini yana bir bor ajratish.
14 yil davomida tomonlarning sudgacha kelishuvga erisha olmagani bu jarayonni ochiq sud majlislari bosqichiga olib chiqdi. Kelgusi majlislar nafaqat muzlatilgan aktivlar taqdirini oydinlashtirishi, balki tergov usullariga yakuniy huquqiy baho berishi kerak. Bu tergov xalqaro yurisprudensiya uchun istisno sharoitlarda o‘tkazilgan.
Shveytsariyadagi bu jarayon Gulnora Karimovaning O‘zbekistondagi uzoq yillik va murakkab qamoq xronikasi fonida kechmoqda. U amalda 12 yildan beri izolyatsiyada, 2014 yilda Toshkentda uy qamog‘iga olinganidan boshlab. Shu vaqt ichida u bir necha sud bosqichlaridan o‘tgan: 2015 yilda 5 yil ozodlikni cheklash hukmidan so‘ng yangi ishlar qo‘zg‘atilgan va 2019 yil martida rejim buzilishi tufayli uy qamog‘idan Zangiota tumanidagi 21-sonli koloniyaga o‘tkazilgan. 2020 yilgi hukm bilan unga jinoiy uyushma tuzish, korrupsiya va o‘g‘irlik ayblovlari bilan 13 yil 4 oy qamoq jazosi tayinlangan.
Vaqti-vaqti bilan muddatidan oldin ozod qilinishi haqidagi mish-mishlarga qaramay, 2026 yil aprel holatiga ko‘ra, Karimova jazo muddatini o‘tashda davom etmoqda. 2025 yil boshida u ayollar qamoqxonasidan o‘sha Zangiota tumanidagi koloniya-posyolkaga ko‘chirilgan.
Source: podrobno.uz