Juma kuni kechqurun Malida jihodchilar va ayirmachi isyonchilar tomonidan muvofiqlashtirilgan keng ko‘lamli hujumlar amalga oshirildi. Hujumlar natijasida bir qancha shaharlar va harbiy bazalar qo‘lga olindi, mudofaa vaziri Sadio Kamara va harbiy razvedka boshlig‘i Modibo Kone halok bo‘ldi.
Hujumlarni Al-Qoidaga aloqador “Jama’at Nusrat al-Islam val-Muslimin” (JNIM) va tuareglar boshchiligidagi “Azavad ozodlik fronti” (FLA) amalga oshirgan. Ilgari dushman bo‘lgan bu ikki guruh hozirda birgalikda harakat qilmoqda.
Mudofaa vaziri Sadio Kamara poytaxt Bamako yaqinidagi Kati garnizon shahridagi uyiga hujum qilinishi oqibatida halok bo‘ldi. Hukumat matbuot kotibining ma’lumotiga ko‘ra, portlovchi moddalar bilan to‘ldirilgan mashinani xudkush terrorchi haydab kelgan va otishma natijasida vazir yaralanib, kasalxonada vafot etgan.
Harbiy razvedka boshlig‘i Modibo Kone ham halok bo‘lgani xabar qilinmoqda. Kreml tomonidan boshqariladigan “Afrika korpusi” yollanma askarlari esa Kidal shahridan chiqib ketishga majbur bo‘ldi.
Hujumchilar Kati, sharqiy Gao shahri hamda markaziy Mopti va Sevare shaharlariga avtomobil bombalari va qurolli dronlar yordamida hujum qilgan. Modibo Keyta xalqaro aeroporti va Kati harbiy bazasi yaqinida kuchli otishma va portlashlar eshitilgan, aeroport vaqtincha yopilgan.
Ijtimoiy tarmoqlarda jihodchilarning Kidal gubernatorining qarorgohida dam olayotgani aks etgan videolar tarqaldi. “The Guardian” bu tasvirlarni mustaqil tekshira olmadi.
JNIM va FLA 2020-yilda Ibrohim Bubakar Keytaning fuqarolik hukumatini ag‘darishda yetakchi rol o‘ynagan edi. 2021-yil may oyidagi navbatdagi to‘ntarishdan so‘ng kapitan Assimi Goyta harbiy xunta rahbari bo‘ldi va hukumat bilan isyonchilar o‘rtasidagi tinchlik kelishuvini bekor qildi.
Goyta, Turkiyadan harbiy yordam olgani va turk xususiy harbiy kompaniyasi tomonidan qo‘riqlanayotgani taxmin qilinmoqda, ammo hali hujumlar yuzasidan ochiq bayonot bermagan.
Hukumat halok bo‘lganlar sonini hali e’lon qilmagan, ammo yakshanba kuni hujumlar tugaganini ma’lum qildi. Bosh shtab boshlig‘i general Umar Diarra davlat televideniyesida armiya Kidalni tark etganini, biroq Malilik kuchlar 200 dan ortiq terrorchini zararsizlantirganini va o‘q-dorilarni qo‘lga kiritganini aytdi.
“Afrika korpusi” Kidalni tark etganini tasdiqladi. FLA matbuot kotibi esa kuchlar tinch chiqib ketish kelishuvidan so‘ng shaharni tark etganini da’vo qildi.
Mali uzoq vaqtdan beri Al-Qoida va “Islomiy davlat” bilan bog‘liq jangarilar, shuningdek shimoldagi ayirmachilik isyoni bilan kurashib kelmoqda. “Islomiy davlat – Sahel viloyati” (ISSP) hujumlarda ishtirok etmagan.
Yevgeniy Prigojin boshchiligidagi “Vagner” guruhi bilan kelishuv natijalar bermadi. O‘tgan yil oylari davomida JNIM qo‘shni Kot-d’Ivuardan yoqilg‘i tashuvchi yuk mashinalarining blokadasini o‘rnatib, poytaxtga muhim ta’minotni to‘xtatgan edi.
Hafta oxirida “Afrika korpusi”ning Mi-8AMTSh vertolyoti Gao yaqinida yer-havo raketasi bilan urib tushirilgani, barcha yo‘lovchilar halok bo‘lgani xabar qilindi.
Konrad Adenauer jamg‘armasining Bamakodagi Sahel dasturi rahbari Ulf Lessingning fikricha, bu hujum Rossiyaning mintaqadagi ambitsiyalariga jiddiy zarba bo‘ldi. “Rossiya uchun bu hujum falokat bo‘ldi. Ular Kidalning qulashining oldini ololmadi va endi bu shimoliy shaharni tark etishga majbur”, dedi u.
Kot-d’Ivuar samolyoti chegarada kuzatuv olib borayotgani haqida xabarlar bor. G‘arbiy Afrika davlatlari iqtisodiy hamjamiyati (ECOWAS) yakshanba kuni barcha davlatlar va kuchlarni isyonchilarga qarshi birlashishga chaqirdi. BMT Bosh kotibi Antonio Guterrish zo‘ravonlikdan chuqur xavotir bildirib, Malida 5 million kishi gumanitar yordamga muhtojligini ta’kidladi.
Source: www.theguardian.com