Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi shtatidagi Tumbler Ridge shahrida fevral oyida sodir bo‘lgan maktab otishmasi qurbonlari oilalari AQSh federal sudida OpenAI kompaniyasiga qarshi da'vo arizasi bilan murojaat qildi. Da'voga ko‘ra, ChatGPT yaratuvchisi otishmaning 18 yoshli aybdori bilan chatbot orqali bo‘lgan xavotirli muloqotlar haqida politsiyani xabardor qilmagan.
12 yoshli Maya Gebala nomidan 26 fevral kuni berilgan da'vo, advokatlarning so‘zlariga ko‘ra, “butun bir jamiyatning OpenAI’ni javobgarlikka tortish uchun oldinga chiqishi”ni anglatadi. Jami 25 dan ortiq da'vo arizalari kutilmoqda.
San-Fransisko federal sudiga berilgan olti da'voda besh bola va bir o‘qituvchining o‘limi bilan bog‘liq noqonuniy o‘lim da'volari keltirilgan. Qurbonlar orasida 12 yoshli Zoey Benoit, Abel Mwansa Jr, Ticaria “Tiki” Lampert, Kylie Smith, 13 yoshli Ezekiel Schofield va ta'lim yordamchisi Shannda Aviugana-Durand bor.
Politsiya ma'lumotlariga ko‘ra, Jesse Van Rootselaar 10 fevral kuni uyida onasi va o‘gay akasini otib o‘ldirgan, so‘ng sobiq maktabida besh o‘quvchi va bir o‘qituvchini o‘ldirgan. 25 kishi yaralangan. Hujumchi keyin o‘z joniga qasd qilgan.
OpenAI vakili otishmani “fojia” deb atab, kompaniya zo‘ravonlikka yordam berish uchun vositalaridan foydalanishga nisbatan nol tolerantlik siyosatiga ega ekanini aytdi. Biroq, da'volarga ko‘ra, OpenAI’ning avtomatlashtirilgan tizimlari 2025 yil iyun oyida hujumchining qurolli zo‘ravonlik stsenariylarini tasvirlagan ChatGPT suhbatlarini belgilagan.
Xavfsizlik guruhi a'zolari politsiyaga murojaat qilishni tavsiya qilgan, ammo bosh direktor Sem Altman va boshqa rahbarlar bu qarorni bekor qilgan. Hujumchining akkaunti o‘chirilgan, biroq u yangi akkaunt yaratib, platformadan hujumni rejalashtirishda foydalanishda davom etgan.
Da'volarda “qurbonlar bu haqda OpenAI ochiq bo‘lgani uchun emas, balki uning xodimlari kompaniyaning sukutiga chiday olmay, Wall Street Journal’ga ma'lumot sizdirgani uchun bilishgan” deyiladi. OpenAI da'volarni rad etib, modellarini zo‘ravonlikni qo‘llab-quvvatlovchi so‘rovlarni rad etishga o‘rgatganini va xavf holatlarida huquq-tartibot organlariga xabar berishini ta'kidlaydi.
Advokat Jey Edelson yaqin ikki hafta ichida yana 24 ta da'vo arizasi berishni rejalashtirayotganini ma'lum qildi. Da'volar noma'lum miqdordagi zararni qoplash va OpenAI’ni xavfsizlik amaliyotlarini tubdan o‘zgartirishga majburlovchi sud buyrug‘ini talab qiladi.
Source: www.aljazeera.com