O‘zbekistonda 1-iyundan boshlab aholi va yuridik shaxslar uchun elektr energiyasi hamda tabiiy gaz tariflari oshishi kutilmoqda. Hukumat hujjati 15-may kuni qabul qilingan bo‘lib, yangi narxlar kuchga kirishiga 15 kun qolganida e’lon qilindi. Iste’molchilar uchun tariflar o‘sishi taxminan o‘rtacha 9,9 foizni tashkil etadi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Energetika vazirligi vakillari 14-may kuni jurnalistlar bilan uchrashuvda tariflar oshishini energetika infratuzilmasining eskirgani, tarmoqlar va podstansiyalarni modernizatsiya qilish hamda yangi liniyalar qurish uchun mablag‘ zarurligi bilan izohladi.
Hukumatning o‘tgan yilgi qaroriga ko‘ra, 2026-yildan boshlab energoresurslar narxini har yili 1-maydan inflyatsiya darajasini hisobga olgan holda, lekin 10 foizdan oshmagan miqdorda oshirish mexanizmi belgilangan. Joriy o‘sish yillik inflyatsiya darajasidan yuqori – aprel oyi yakunlariga ko‘ra inflyatsiya 7 foizni tashkil etgan.
Tariflar oshishi hisobiga olingan mablag‘larni elektr va gaz tarmoqlarini, podstansiyalarni modernizatsiya qilish hamda yangi liniyalar qurishga yo‘naltirish rejalashtirilgan. Vazirlik vakillari iste’molning o‘sishi, xususan, konditsionerlar, maishiy texnika va elektromobillar soni ortishi fonida energiya tizimi ishonchliligini ta’minlash uchun bunday investitsiyalar zarurligini ta’kidladi.
Maishiy iste’molchilar uchun 1 kVt/soat elektr energiyasi narxi bazaviy tarifdan boshlab oshadi. Elektr plitalari bilan jihozlangan ko‘p kvartirali uylarda yashovchi aholi uchun tariflar odatda bazaviy narxning 50 foizini tashkil etadi. Isitish mavsumida (noyabrdan fevralgacha) aholiga yetkazib beriladigan 1 kubometr tabiiy gaz narxi ham oshadi.
Yuridik shaxslar (jumladan, tadbirkorlar) uchun tariflar ham oshiriladi. Ovqat tayyorlash uchun gaz plitasidan foydalanuvchi, gazni hisoblagichsiz ishlatuvchi va belgilangan qat’iy summa to‘lovchi iste’molchilar uchun tariflar oshiriladi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma’lum qilishicha, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlarini tariflar oshishi oqibatlaridan himoya qilish uchun pul kompensatsiyalarining maxsus mexanizmi ko‘zda tutilgan. To‘lovlar Ijtimoiy himoya milliy agentligi orqali amalga oshiriladi. Elektr energiyasi bo‘yicha davlat bazaviy me’yordan tashqari yana 150 kVt/soatgacha bo‘lgan miqdor uchun haq to‘lab beradi. Tabiiy gaz bo‘yicha kompensatsiya limiti isitish mavsumida me’yordan tashqari 250 kubometrgacha, yilning qolgan vaqtida esa 150 kubometrgacha.
Vazirlik vakilining so‘zlariga ko‘ra, davlat budjetida ushbu mexanizmning uzluksiz ishlashi uchun mablag‘lar allaqachon rejalashtirilgan.
2024-yil 1-maydan O‘zbekistonda so‘nggi besh yil ichida ilk bor elektr energiyasi va gaz narxlari oshirildi hamda iste’molning ijtimoiy normalari joriy etildi. Aholi uchun elektr energiyasining bazaviy tarifi 1 kVt/soat uchun 295 so‘mdan 450 so‘mgacha (+52,5%), gaz narxi esa 1 kubometr uchun 380 so‘mdan 650 so‘mgacha (+71%) ko‘tarildi. 2025-yil 1-maydan boshlab tariflar yana oshirildi: elektr energiyasining bazaviy narxi 1 kVt/soat uchun 600 so‘m, gaz narxi esa 1 kubometr uchun 1000 so‘m bo‘ldi.
Source: www.gazeta.uz