Kun.uz so‘roviga ko‘ra, Korruptsiyaga qarshi kurashish agentligi 2025 yilgi korrupsion jinoyatlar tahlili asosida korruptsionerning kriminologik portretini taqdim etdi. Tahlilga ko‘ra, O‘zbekistondagi tipik korruptsioner — ilgari sudlanmagan, 31-49 yoshdagi, oliy ma’lumotli, oilali, rasmiy daromad manbaiga ega va ko‘p hollarda rahbarlik lavozimlarida ishlaydigan erkakdir.

Agentlik ma’lumotlariga ko‘ra, 2021 yildan 2025 yilgacha har yili o‘rtacha 7 ming kishi korrupsion jinoyatlar uchun javobgarlikka tortilgan. Eng keng tarqalgan korrupsion jinoyat turi — o‘g‘irlik bo‘lib, barcha korrupsiya holatlarining 33% dan ortig‘ini tashkil qiladi. Har yili davlat yoki korporativ mablag‘larning «ichkaridan» o‘g‘irlanishi bilan bog‘liq 2,5 mingdan ortiq fakt qayd etiladi.

Ikkinchi o‘rinda — mansab vakolatlaridan foydalangan holda firibgarlik va mansabni soxtalashtirish. Poraxo‘rlik umumiy holatlarning 13% ini tashkil qiladi. Porani qabul qilish bo‘yicha har yili o‘rtacha 200 ga yaqin kishi javobgarlikka tortiladi. Korrupsion jinoyatlarning asosiy qismi 31-49 yoshdagi shaxslarga to‘g‘ri keladi. 2025 yilda ushbu toifadagilar korrupsion jinoyatlarning 67% ini sodir etgan.

Ta’lim va oilaviy ahvolga kelsak, korruptsionerlar orasida oliy ma’lumotlilar ulushi 70% dan oshadi. 95% korrupsion jinoyatlar oilali shaxslar tomonidan sodir etilgan. Gender jihatdan 2025 yilda aniqlangan korrupsion jinoyatlarning 85% ini erkaklar sodir etgan. Ayollar asosan ta’lim (46%) va sog‘liqni saqlash (21%) sohalarida korrupsiyaga qo‘l urgan.

Profilaktikaning yangi mexanizmlari joriy etilmoqda. 2024 yildan boshlab davlat xizmatchilari kamida uch yilda bir marta «Korruptsiyaga qarshi kurash virtual akademiyasi» platformasida malaka oshirishlari shart. 2025 yil va 2026 yil birinchi choragida 69 mingga yaqin davlat xizmatchisi o‘qitildi. Hukumat a’zolari va hokimlar lavozimiga nomzodlar endi nafaqat o‘z dasturlarini, balki korruptsiyaga qarshi kurash bo‘yicha shaxsiy rejalarini ham taqdim etishlari kerak.

Source: kun.uz