O‘zbekiston o‘zining zamonaviy tarixida ilk bor milliy aktivning birlamchi ommaviy joylashtirilishini (IPO) London fond birjasida (LSE) amalga oshirdi.
Emitent sifatida O‘zbekiston Milliy investitsiya fondi (UzNIF) chiqdi, u 13 ta yirik davlat kompaniyasini, jumladan Uzbekistan Airways, “O‘zbektelekom”, “O‘zbekgidroenergo” va Respublika tovar-xomashyo birjasini birlashtiradi.
Aksiyalarga talab taklifdan to‘rt baravardan ko‘proq oshdi. Arizalarning umumiy hajmi 3 milliard dollarga yaqinlashdi. Joylashtirish ishtirokchilari orasida BlackRock, Franklin Templeton, Redwheel kabi global institutsional investorlar bor. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ularning qiziqishi qisqa muddatli kon’yunkturani emas, balki isloh qilinayotgan O‘zbekiston iqtisodiyotining uzoq muddatli salohiyatini tan olishni anglatadi.
Listing marosimida O‘zbekiston Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva ishtirok etdi. LSE maydonchasidagi nutqida Saida Mirziyoyeya voqeaning ramziy va strategik ahamiyatini ta’kidladi: “Ba’zan davlatlar o‘z yo‘nalishini sezilmasdan o‘zgartiradi, ba’zan esa dunyo buni seza boshlaydi. Bugun O‘zbekiston uchun ana shunday davrlardan biri keldi. Biz uchun London fond birjasida O‘zbekiston Milliy investitsiya fondining birinchi xalqaro listingi munosabati bilan turish chuqur ramziy ma’noga ega – marosimning o‘zi uchun emas, balki bu lahza iqtisodiyotimiz o‘zini qanday ko‘rishi, qanday ishlashi va dunyo bilan qanday munosabatda bo‘lishidagi chuqur o‘zgarishlarni aks ettirgani uchun”.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekiston izchil ravishda raqobatbardosh, investitsiyaga yo‘naltirilgan va global integratsiyalashgan iqtisodiyotni shakllantirayotganini ta’kidladi: “Bu birlamchi ommaviy joylashtirish faqat kapital jalb qilish haqida emas, bu ishonchni qurish va yangi avlod O‘zbekiston institutlarini shakllantirish haqida. Ushbu fond energetika, transport, moliya va sanoat sohalaridagi iqtisodiyotimizning eng muhim kompaniyalarini birlashtiradi. Va bu O‘zbekistonning bugungi holatini aks ettiradi: o‘z qarashlarida ambitsiyali, islohotlarida jiddiy va dunyodagi o‘rniga tobora ishonchli”.
Londonda joylashtirish – Yevropaning eng yirik moliyaviy markazida – O‘zbekiston uchun sifat jihatidan yangi xalqaro tan olinish darajasini anglatadi. Birinchi marta davlat aktivlari mustaqil xalqaro direktorlar ishtirokida shaffoflik, ESG va korporativ boshqaruv standartlari bo‘yicha ishlay boshlaydi.
“Biz yangi listinglarni tayyorlaymiz, xususiy sektor ishtirokini kengaytiramiz va Toshkent xalqaro moliyaviy markazini (TXMM) xalqaro tan olingan huquqiy standartlarga muvofiq ishlaydigan ishonchli moliyaviy va investitsiya platformasini yaratish ambitsiyasi bilan qurmoqdamiz. Biz uchun nafaqat o‘sishning o‘zi, balki o‘sish sifati ham muhim”, – dedi Saida Mirziyoyeva.
UzNIF IPOsi mahalliy kompaniyalarning jahon birjalariga kelajakdagi chiqishlari uchun pretsedent yaratadi, kapital jalb qilish narxini pasaytiradi va mamlakatning investitsiya imidjini mustahkamlaydi. O‘zbekiston “kuzatilayotgan bozor” toifasidan aktivlari uchun global kapital raqobatlashishga tayyor bo‘lgan davlatlar qatoriga o‘tmoqda.
2021–2025 yillarda mamlakatga 123 milliard dollardan ortiq xorijiy investitsiyalar jalb qilindi. Londondagi muvaffaqiyatli listing infratuzilmani modernizatsiya qilish, raqamlashtirish va davlat kompaniyalari samaradorligini oshirishni tezlashtirishi kutilmoqda.
Source: kun.uz