O‘zbekiston texnologik startaplarining aksariyati bir xil muammolarga duch kelmoqda: moliyalashtirish yetishmasligi, malakali mutaxassislar tanqisligi va mahsulotni ilgari surish ko‘nikmalarining yo‘qligi. Shu sababli ko‘plab istiqbolli loyihalar kengayish bosqichiga yetib bormayapti.
Stanbase platformasi analitiklari tomonidan o‘tkazilgan “Uzbekistan Founder Portrait 2026” tadqiqotiga ko‘ra, 229 startap asoschisi so‘rovda va 25 ta chuqur intervyuda ishtirok etgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, dastlabki bosqichlarda startaplarning 67-72 foizi moliyaviy mablag‘ yetishmasligini boshdan kechiradi.
Bozorda o‘ziga xos tuzoq shakllangan: investorlar sotuvlari va mijozlar bazasi tasdiqlangan loyihalarga sarmoya kiritishni afzal ko‘rishadi, yosh kompaniyalar esa dastlabki investitsiyalarsiz bozorga chiqa olmaydi. Bu esa yangi loyihalarning rivojlanishiga jiddiy to‘siq bo‘lmoqda.
Yana bir muhim muammo — xodimlarni topish. Respondentlarning 56 foizi tajribali dasturchilarni jalb qilishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Asoschilar mutaxassislarga barqaror maosh o‘rniga loyihadagi ulushni taklif qilishadi, ammo ko‘pchilik mutaxassislar yirik kompaniyalarda ishlashni afzal ko‘rishadi.
Biznes rivojlanishi bilan asosiy qiyinchiliklar o‘zgaradi. Tadbirkorlarning yarmidan ko‘pi marketing sohasida bilim yetishmasligini tan oladi, 39 foizi esa biznesni rivojlantirish bo‘yicha kompetensiyalar yetarli emasligini aytadi. Tadqiqot mualliflari muhandislar ko‘pincha sifatli mahsulot yaratishini, ammo ularni ilgari surish va investitsiyalar jalb qilishda qiyinchiliklarga duch kelishini ta’kidlaydi.
Tadqiqot shuningdek, mavjud qo‘llab-quvvatlash choralari to‘liq ishlatilmayotganini ko‘rsatdi. Startap asoschilarining qariyb 36 foizi biznes-inkubatorlar yoki davlat dasturlariga hech qachon murojaat qilmagan. Eng foydali vositalar sifatida xususiy investorlar bilan uchrashuvlar (5 balldan 4,46 ball) va yopiq biznes-jamoatlar (4,24 ball) qayd etilgan. Universitetlar esa 3,25 ball bilan reytingda oxirgi o‘rinni egallagan.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq O‘zbekistonda xorijiy IT-mutaxassislar va investorlarga masofadan turib kompaniya ro‘yxatdan o‘tkazish va bank hisob raqamlarini ochish imkonini beruvchi Talent Hub dasturi ishga tushirilishi haqida xabar berilgan edi.
Source: podrobno.uz