Prezident Shavkat Mirziyoyev va Xitoy Raisi Si Tszinpin Bishkekda bo‘lib o‘tgan Shanxay Hamkorlik Tashkiloti sammiti doirasida muzokara o‘tkazdi. Tomonlar ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmini yaqin yillarda 30 milliard dollarga yetkazishni taklif qildi. Hozirda bu ko‘rsatkich 18 milliard dollarga yaqinlashmoqda.
Muzokaralarda investitsiyalar, sanoat kooperatsiyasi, energetika, transport, yuqori texnologiyalar, ta’lim va gumanitar almashinuvlar muhokama qilindi. Yangi savdo marrasiga erishish uchun O‘zbekiston va Xitoy sanoat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetkazib berishni ko‘paytirishni rejalashtirmoqda. O‘zbekiston korxonalariga Xitoydagi savdo ko‘rgazmalarida faol ishtirok etish taklif qilindi.
Xitoy kapitali ishtirokidagi qo‘shma investitsiya loyihalari portfeli taxminan 60 milliard dollarni tashkil etadi, mamlakatda Xitoy kapitali ishtirokidagi 6 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda. Tomonlar hamkorlikni nafaqat investitsiya hajmi, balki yo‘nalishlar soni bo‘yicha ham kengaytirish niyatida. Istiqbolli loyihalar energetika, kimyo sanoati, metallurgiya, qurilish materiallari, oziq-ovqat, transport, infratuzilma, qishloq xo‘jaligi va yuqori texnologiyalarda belgilandi.
Raqamli iqtisodiyot, tog‘-kon sanoati, mineral resurslarni o‘zlashtirish va qayta ishlash alohida o‘sish nuqtalari sifatida qayd etildi. Xitoy kompaniyalariga O‘zbekiston hududlaridagi qo‘shma sanoat zonalarida ishlab chiqarishni yaratishda faol ishtirok etish taklif qilindi. Texnologik hamkorlikning eng yorqin misollaridan biri Xitoyning BYD kompaniyasi bilan elektromobil ishlab chiqarish loyihasi bo‘lib qolmoqda. Tomonlar ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish va mahalliylashtirish darajasini oshirishni qo‘llab-quvvatladi.
Energetika sohasida O‘zbekiston Xitoy kompaniyalarini an’anaviy va muqobil energetika loyihalariga, shuningdek, tinch atom sohasidagi tashabbuslarga jalb etishdan manfaatdor. Xitoyning yetakchi moliya institutlari bilan hamkorlikni kengaytirishga qiziqish bildirildi. Transport yo‘nalishida Xitoy – Qirg‘iziston – O‘zbekiston temir yo‘li qurilishi davom etmoqda, bu mintaqaning transport bog‘liqligini kuchaytirishi va Yevroosiyo transport infratuzilmasining muhim bo‘g‘iniga aylanishi kerak.
Mintaqalararo aloqalar kengaymoqda: O‘zbekistonning barcha viloyatlari Xitoy provinsiyalari bilan hamkorlik qilmoqda. May oyida Sian shahrida uchinchi mintaqalar forumi bo‘lib o‘tdi. Gumanitar sohada vizasiz rejim mavjud, endi tomonlar aviaqatnovlar geografiyasini kengaytirish va reyslar chastotasini oshirishni muhokama qilmoqda. Ta’limda “Lu Ban ustaxonalari” va Konfutsiy institutlari faoliyatini davom ettirish, oliy o‘quv yurtlariaro dasturlarni kengaytirish rejalashtirilgan. O‘zbekiston yoshlarining Xitoyda o‘qish kvotalarini oshirishdan manfaatdor.
Madaniy sohada yil oxirigacha Xitoyda O‘zbekiston madaniyati kunlarini o‘tkazish rejalashtirilgan. Tomonlar 2027–2029 yillarga mo‘ljallangan madaniy tadbirlar dasturini tayyorlash va O‘zbekiston va Xitoy madaniyat markazlarini ochish ustida ishlashni davom ettirmoqchi. Koinotni o‘zlashtirish ham istiqbolli yo‘nalish sifatida belgilandi.
Siyosiy aloqalarni mustahkamlash maqsadida tashqi ishlar idoralari o‘rtasida strategik muloqotni davom ettirish va parlamentlararo aloqalarni rivojlantirishga kelishildi. O‘zbekiston “bir Xitoy” siyosatini qo‘llab-quvvatlashini yana bir bor tasdiqladi. Kelgusi yil ikki davlat o‘rtasida diplomatik munosabatlar o‘rnatilganiga 35 yil to‘ladi. Shu munosabat bilan Mirziyoyev va Si Tszinpin ushbu sanaga bag‘ishlangan alohida tadbirlar dasturini tayyorlashni taklif qildi.
Shuningdek, “Xitoy – Markaziy Osiyo” formati va kelgusi yil Xitoyda bo‘lib o‘tadigan uchinchi sammitga tayyorgarlik muhokama qilindi. Muzokaralar yakunida Shavkat Mirziyoyev Si Tszinpinni O‘zbekistonga tashrif buyurishga taklif qildi.
Source: podrobno.uz