Sönggi tört yil mobaynida Özbekistonda rasmiy örtaça oylik iş haqi qariyb ikki barobarga oşgani taxmin qilinmoqda, biroq iş bilan band aholining asosiy qismi mehnat qiladigan sektorlarda daromadlar umumrespublika körsatkiçlaridan orqada qolmoqda. Milliy statistika qömitasi maʼlumotlariga köra, 2026-yilning uçinçi çoragi yakuniga koʻra mamlakatda örtaça oylik 7 mln 274 ming sömni taşkil etib, ötgan yilning mos davridagiga nisbatan 18 foizga oşgani aytilmoqda. Biroq, taʼkidlash joizki, ushbu raqamlar soliqlar çegirilmagan holda hisoblangan bölib, xodimning qöliga tegadigan sof daromadni aks ettirmaydi.
Mutaxassislarning fikricha, keltirilgan statistik qiymatlar mehnat bozoridagi haqiqiy holatni töliq ochib bermaydi, çunki bu hisob-kitoblarga kiçik firmalar va qişloq xöjaligi korxonalaridagi past oyliklar töliq qöşilmaydi. Respublikadagi umumiy band aholi soni qariyb 15 million kişini taşkil etsa, shundan 21 foizdan ortigʻi qişloq xöjaligiga tögʻri keladi va bu tarmoqda örtaça oylik atigi 3 mln 671 ming sömni tashkil qilmoqda. Natijada, 10 milliondan ortiq inson band boʻlgan sohalarda daromadlar mamlakatdagi rasmiy örtaça körsatkiçdan sezilarli darajada pastligicha qolmoqda.
Shuningdek, mamlakat tarixida ilk bor oyliklarning median miqdori ham eʼlon qilindi. 2026-yilning yanvar–avgust oylari uchun eksperimental hisob-kitoblarga köra, mediana iş haqi 4 mln 166 ming sömni tashkil etgan, bu esa işlovchilarning yarmi shu miqdordan kam, qolgan yarmi esa köp olishini bildiradi. Agar 12 foizli daromad soliği çegirib taşlansa, rasmiy oylik oluvchilarning naqd 50 foizining sof daromadi 3 mln 666 ming sömdan (taxminan 305 dollar) oshmasligi maʼlum boʻladi.
Hududlar kesimida ham keskin tafovutlar saqlanib qolmoqda. Jumladan, eng past median oylik Sirdaryo viloyatida qayd etilib (soliqsiz 2,9 mln söm), eng yuqori koʻrsatkichlar Navoiy viloyati va Toshkent shahriga tögʻri kelmoqda. Xususan, poytaxtda soliqdan keyingi mediana iş haqi qariyb 6 million sömni tashkil etib, bu umumiy oyliklar va median koʻrsatkichlar oʻrtasida jiddiy tafovut borligidan dalolat beradi.
Source: kun.uz