Joriy yilning o'tgan to'qqiz oyi davomida O'zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste'molchilar huquqlarini himoya qilish qo'mitasiga qurilish ishlari sifati hamda obyektlarni o'z vaqtida topshirmaslik yuzasidan 1700 tadan ortiq shikoyatlar kelib tushdi. Ushbu murojaatlarni ko'rib chiqish natijasida fuqarolar foydasiga 14,5 milliard so'mlik mablag'lar qayta hisob-kitob qilinishi ta'minlandi, bu esa qurilish bozoridagi mavjud muammolarning jiddiyligidan dalolat beradi.
Asosiy faktlar: Qo'mita respublikaning 12 ta hududida 132 ta qurilish tashkilotining ulushdorlik shartnomalarini tahlil qildi va ularning aksariyatida jiddiy qoidabuzarliklarni aniqladi. Xususan, shartnomalarning 77,3 foizida mablag'ni qaytarish muddati belgilanmagan, 63,6 foizida esa kafolat muddati ko'rsatilmagan.
Olib borilgan chuqur tahlillar shuni ko'rsatdiki, tuzilayotgan shartnomalarning qariyb 59,1 foizi faqatgina quruvchi tashkilot manfaatlariga xizmat qiladi. Shuningdek, har ikkinchi shartnomada kafolat muddati davomida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish majburiyati va qurilish muddatlari buzilgani uchun penya to'lash shartlari umuman ko'zda tutilmagan. Har uchta shartnomaning birida aniq topshirish muddatlari yo'qligi hamda 30,3 foiz holatlarda hujjatlar davlat tilida emas, balki rus tilida tuzilgani aniqlangan.
Bundan tashqari, ayrim shartnomalarda xaridor shartnomani bekor qilgan taqdirda to'langan summaning 4 foizidan 15 foizigacha ushlab qolinishi, mablag' faqat kvartira qayta sotilgandan keyingina qaytarilishi kabi iste'molchilar huquqlarini kamsituvchi shartlar mavjudligi ma'lum bo'ldi. Shuningdek, xaridorlar uchun haddan tashqari yuqori jarima sanksiyalari belgilanib, uy-joy qiymati bir tomonlama oshirilgan holatlar ham aniqlangan.
Vujudga kelgan vaziyat yuzasidan Qo'mita vakillari fuqarolarga ogoh bo'lishni va har qanday shartnomani imzolashdan oldin malakali yurist maslahatini olishni tavsiya qildi. Kelgusida bunday qoidabuzarliklarning oldini olish maqsadida tegishli takliflar vakolatli idoralarga kiritilgan bo'lib, iste'molchilar o'z huquqlari buzilgan taqdirda sud yoki davlat organlariga murojaat qilishlari zarurligi eslatib o'tildi.
Source: www.uznews.uz