O‘zbekistonda yong‘in xavfsizligi tizimini tubdan takomillashtirish hamda sohadagi javobgarlik choralarini sezilarli darajada oshirishga qaratilgan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi 1186-sonli qonun rasman kuchga kirdi.
Asosiy faktlar: Qonun Jinoyat, Jinoyat-protsessual, Ma’muriy javobgarlik kodekslari hamda “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida” va “Sug‘urta faoliyati to‘g‘risida”gi qonunlarga muhim o‘zgarishlar kiritdi. Unga ko‘ra, yong‘in xavfsizligini buzib, odamlar sog‘lig‘iga zarar yetkazganlarga tovon puli to‘lash majburiyati yuklatilib, bozordagi mas’ullar uchun majburiy sug‘urta joriy etildi.
Ushbu huquqiy hujjatning qabul qilinishi so‘nggi yillarda mamlakatimizda yuzaga kelgan ko‘plab ko‘ngilsiz yong‘in hodisalari, xususan, yirik savdo majmualari va aholi punktlarida kelib chiqqan favqulodda vaziyatlarning oldini olishga qaratilgan zarur qadam sifatida baholanmoqda. Qonunchilikka kiritilgan yangi normalar nafaqat tadbirkorlar, balki shaharsozlik va ruxsat berish jarayonlarida ishtirok etuvchi barcha mas’ul idoralar xodimlarining shaxsiy javobgarligini oshirishni ko‘zda tutadi.
Qonunning yangi 5-1-bobiga asosan, yong‘in qoidalarini buzish oqibatida jabrlanganlarning zarari davlat foydasiga undiriladigan jarimalardan oldin, birinchi navbatda to‘lanishi belgilandi. Shuningdek, bozorlar va savdo-ko‘ngilochar markazlari egalari o‘z fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urtalashi shart. Bu talabni bajarmagan mansabdor shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravaridan 75 baravarigacha jarima solinishi ko‘zda tutilgan. Shaharsozlik faoliyatiga noqonuniy aralashganlik uchun esa avval ma’muriy qamoq, takror sodir etilsa jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, ozodlikdan mahrum qilish jazosi belgilanadi.
Qolaversa, mamlakatda mustaqil yong‘in auditi tizimi yo‘lga qo‘yilib, ijobiy xulosa olgan obyektlar bir yil davomida rejali tekshiruvlardan ozod qilinadi. Avtomobillarga gaz quyish shoxobchalarida suyultirilgan gazni maishiy ballonlarda tarqatish qat’iyan taqiqlandi. Favqulodda vaziyatlarda o‘t o‘chiruvchilarning “asosli tavakkalchilik” doirasidagi harakatlari mulkiy zarardan ozod qilinib, maxsus mashinalarning radarga tushgan jarimalari bekor qilinishi belgilandi.
Kelgusida mazkur qonun normalarining amalda qanday ijro etilishi va tadbirkorlik subyektlari yangi majburiyatlarga qanchalik moslashishi nazorat qilib boriladi. Mutasaddilarning fikricha, ushbu tizimli o‘zgarishlar mamlakatda umumiy xavfsizlik madaniyatini oshirishga xizmat qiladi.
Source: www.gazeta.uz