O‘zbekistonda davlat xaridlarida mahsulotlarni faqatgina eng past narx bo‘yicha saralash amaliyotini tubdan qayta ko‘rib chiqish rejalashtirilmoqda. Yangi joriy etiladigan mexanizmga muvofiq, xarid qiymatidan tashqari elektr energiyasi sarfi, joriy ta’mirlash, xizmat ko‘rsatish hamda mahsulotning butun xizmat muddati davomidagi umumiy xarajatlari to‘liq hisobga olinishi belgilandi. Bu haqda joriy yilning 9-noyabr kuni mamlakat rahbari Shavkat Mirziyoyevning elektrotexnika sanoati vakillari, tadbirkorlar va xorijiy investorlar bilan o‘tkazgan amaliy muloqotida ma’lum qilindi. Mazkur uchrashuv tafsilotlari va qabul qilingan muhim qarorlar O‘zbekiston yetakchisining matbuot kotibi Sherzod Asadov tomonidan ommaga e’lon qilindi.
Asosiy faktlar: Yangi tartibga ko‘ra, davlat xaridlarida mahsulotning butun xizmat muddati davomidagi xarajatlarini baholashga asoslangan «life cost» yondashuvi joriy etiladi. Shuningdek, 2027-yil 1-yanvardan boshlab davlat xaridlari bo‘yicha uch yillik rejalarni oldindan e’lon qilish amaliyoti yo‘lga qo‘yilishi va mahalliy sanoat korxonalariga 50 ming dollargacha kompensatsiya berilishi belgilandi.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda davlat xaridlari doirasida har yili naqd 10 trillion so‘mlik elektrotexnika mahsulotlari xarid qilinadi. Avvallari mahalliy tadbirkorlar davlat korxonalarining buyurtmalarini to‘rt-beshta tarqoq platforma orqali kuzatib borishga majbur bo‘lishgan edi. Yaratilgan qulayliklar doirasida barcha davlat buyurtmalarini o‘zida mujassam etuvchi yagona platforma ishga tushirildi. Shuningdek, kelgusida tadbirkorlarga o‘z ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish hamda bozor talablarini oldindan baholash imkonini beruvchi uch yillik rejalarni oldindan e’lon qilish tizimi 2027-yilning boshidan amalda tatbiq etila boshlaydi.
Uchrashuvda arzon import mahsulotlarini xarid qilish keyinchalik davlat budjetiga va iqtisodiyotga qimmatga tushishi mumkinligi alohida ta’kidlandi. Jumladan, o‘tkazilgan nazorat xaridlari davomida ikkita 40 kilovattli transformator o‘rganib chiqilgan bo‘lib, chetdan keltirilgan import transformator mahalliy mahsulotdan atigi 400 ming so‘m arzon bo‘lgan. Biroq, ushbu import qilingan uskunaning elektr energiyasi sarfi 10 foizga, ekspluatatsiya davridagi ta’mirlash xarajatlari esa naqd to‘rt barobarga yuqoriligi fosh etildi. Shu bois, kelgusida faqat dastlabki narxga qarab emas, balki mahsulotning butun hayotiy siklidagi xarajatlarini hisobga oluvchi yondashuv ustuvor bo‘ladi.
Bundan tashqari, mahalliy elektrotexnika korxonalarining xalqaro moliya institutlari bilan hamkorligini yanada kengaytirish masalalari ham muhokama markazida bo‘ldi. Xususan, Toshkent shahridagi «Artikul Aziya» va «Maxsopper», Toshkent viloyatidagi «Texno Cable Group» hamda «Vades Group», shuningdek, Andijon viloyatidagi «Andijon kabel» kabi korxonalar o‘zlarining istiqbolli loyihalari uchun Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankidan jami 80 million dollar miqdorida mablag‘ jalb qilgani qayd etildi.
Kelgusida mazkur yangi tizimning to‘liq quvvatda ishga tushishi va tadbirkorlar uchun qo‘shimcha imtiyozlarning tatbiq etilishi kutilmoqda. Xarid jarayonlarining yanada shaffoflashishi va sifat ko‘rsatkichlarining yaxshilanishi mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Source: kun.uz