Toshkent va mamlakatimizning boshqa yirik shaharlarida shaxsiy avtomobilga egalik qilish ko'pchilik uchun oddiy ehtiyojga aylangan bo'lsa-da, uning asl qiymati ko'pincha e'tibordan chetda qoladi. Bugin Info nashri tomonidan o'tkazilgan hisob-kitoblarga ko'ra, ikkilamchi bozordan sotib olingan avtomashinani besh yil davomida saqlash va ekspluatatsiya qilish xarajatlari uning dastlabki sotib olish qiymatidan ham qimmatga tushishi mumkin. Mutaxassislar ushbu holat oddiy oilaviy budjetga qanday og'irlik qilishini batafsil tahlil qilib chiqishdi.
Asosiy faktlar: O'rtacha 10 ming dollarga sotib olingan eskirgan mashinaning 5 yillik saqlash xarajatlari qariyb 13 ming dollarni tashkil etadi. Yoqilg'i, texnik xizmat, sug'urta va boshqa majburiy to'lovlar tufayli oylik xarajatlar taxminan 218 dollarga yetadi, bu esa kam daromadli oilalar uchun jiddiy moliyaviy yuk hisoblanadi.
Avtomobil xarid qilish faqatgina boshlang'ich qadam bo'lib, uning haqiqiy qiymati yillar davomida bilinib boradi. Aksariyat haydovchilar faqat benzin va oddiy moy almashtirish xarajatlarini hisobga olishadi, biroq shinalar, akkumulyatorlar, kutilmagan ta'mirlar, turargoh to'lovlari va sug'urta polislarini unutib qo'yishadi. Bundan tashqari, vaqt o'tishi va yurish masofasi (probeg) oshishi bilan mashinaning bozor qiymati pasayib borishi ham katta moliyaviy yo'qotishlarga olib keladi. Ushbu omillarning barchasi jamlanganda, transport vositasini ushlab turish kutilganidan ancha qimmatga tushishi ayon bo'ladi.
Taqdim etilgan shartli modelga ko'ra, yiliga 15 ming kilometr masofa bosib o'digan va 10 ming dollarga olingan mashina uchun 5 yilda 4,2 ming dollar yoqilg'iga, 2 ming dollar texnik xizmatga sarflanadi. Shuningdek, ehtiyot qismlar, shinalar, sug'urta va qimmat turargohlar xarajatlari qo'shilib, umumiy summa 13 ming dollarni tashkil qiladi. O'rtacha oylik xarajat 218 dollarga teng bo'lib, bu 800 dollar daromad topadigan oila budjetining to'rtdan bir qismidan ko'prog'ini tashkil etadi. Agar xaridor mashinani kreditga olgan bo'lsa, foizlar va komissiyalar sababli bu yuk yana ham ortadi.
Jamoat transporti bilan solishtirganda shaxsiy mashina moliyaviy jihatdan ancha qimmatga tushishiga qaramay, u qulaylik va vaqtni tejash nuqtai nazaridan ustunlikka ega. Hisob-kitoblarga ko'ra, ikki kishilik jamoat transporti xarajati 5 yilda 1,6 ming dollarni tashkil etadi, bu avtomobil saqlashdan sezilarli darajada kam. Biroq, bolalarni maktabga olib borish, og'ir yuklarni tashish yoki jamoat transporti yaxshi rivojlanmagan hududlarga borishda mashina zaruriy vosita bo'lib qolmoqda.
Kelgusida shahar aholisi shaxsiy transport vositalarini sotib olish va saqlash masalasida yanada ehtiyotkor bo'lishi talab etiladi. Ekspertlar xarajatlarni oldindan to'g'ri rejalashtirish va muqobil transport turlarini ham inobatga olishni tavsiya etishmoqda, chunki kutilmagan nosozliklar va qismlarning eskirishi oilaviy moliyaviy ahvolga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin.
Source: podrobno.uz