9-noyabr kuni Toshkentda O‘zbekistonda biznes va inson huquqlari masalalariga bag‘ishlangan birinchi Milliy muloqot bo‘lib o‘tdi. Tadbir BMT Taraqqiyot dasturining O‘zbekistondagi vakolatxonasi O‘zbekiston Respublikasi Inson huquqlari bo‘yicha milliy markazi bilan hamkorlikda tashkil etdi. Muloqotda davlat idoralari, biznes vakillari, kasaba uyushmalari, fuqarolik jamiyati va xalqaro tashkilotlar vakillari ishtirok etdi. Tadbir davomida biznes va inson huquqlari sohasidagi Milliy bazaviy baholash natijalari taqdim etildi. Mazkur baholash uchta asosiy masalani ko‘rib chiqdi: davlat korxonalar faoliyati bilan bog‘liq huquqbuzarliklardan odamlarni qanday himoya qilishi, kompaniyalarning inson huquqlariga qay darajada rioya etishi va jabrlanganlar o‘z huquqlarini tiklash uchun qanday imkoniyatlarga ega ekani.
Asosiy faktlar: Milliy bazaviy baholash natijalariga ko‘ra, O‘zbekistonda qonunchilik va institutsional asoslarni takomillashtirish borasida yutuqlar qayd etilgan bo‘lsa-da, huquqni qo‘llash amaliyotida kamchiliklar saqlanib qolmoqda. Tadqiqot biznes faoliyati bilan bog‘liq inson huquqlariga oid 12 ta asosiy muammoni aniqladi, jumladan mehnat huquqlariga rioya etish, xavfsizlik va mehnat muhofazasi, norasmiy bandlik, atrof-muhitni muhofaza qilish, gender tengligi va ijtimoiy inklyuziya. Milliy inson huquqlari markazi direktori Akmal Saidovning ma’lum qilishicha, markaz Biznes va inson huquqlari bo‘yicha Milliy harakatlar rejasi loyihasini ishlab chiqqan.
Muloqot O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga tezlashtirilgan tartibda a’zo bo‘lishga intilayotgani, mas’uliyatli xorijiy investitsiyalarni jalb qilayotgani va xalqaro eksport bozorlariga chiqish imkoniyatlarini kengaytirayotgani sharoitida o‘ta dolzarb ahamiyat kasb etdi. BMT Taraqqiyot dasturi ta’kidlaganidek, biznes va inson huquqlari o‘rtasidagi muvozanatni ta’minlash nafaqat xalqaro majburiyatlarni bajarish, balki barqaror iqtisodiy o‘sish va investorlar ishonchini mustahkamlash uchun ham muhimdir. Tadbirda ixtiyoriy korporativ ijtimoiy mas’uliyat tashabbuslaridan biznesda inson huquqlariga rioya etish bo‘yicha yanada qat’iy talab va standartlarga o‘tish masalasi muhokama qilindi.
Milliy inson huquqlari markazi direktori Akmal Saidov o‘z nutqida Milliy harakatlar rejasi loyihasi ishlab chiqilganini ma’lum qildi va uchrashuv davomida bildirilgan tavsiyalar reja yuzasidan o‘tkaziladigan keyingi maslahatlashuvlarda inobatga olinishini ta’kidladi. Tadqiqotda davlat korxonalari faoliyati bilan bog‘liq huquqbuzarliklardan aholini himoya qilish mexanizmlari, kompaniyalarning inson huquqlariga rioya etish darajasi va jabrlanganlarning huquqlarini tiklash imkoniyatlari batafsil tahlil qilindi. Shuningdek, 10-noyabr kuni davlat idoralari, inson huquqlari institutlari, jamoat tashkilotlari, kasaba uyushmalari va ilmiy hamjamiyat vakillari uchun inson huquqlari bo‘yicha tegishli tekshiruv — kompaniyalar faoliyati bilan bog‘liq huquqbuzarliklar xavfini aniqlash va ularning oldini olish masalalariga bag‘ishlangan trening o‘tkazildi.
11−13-noyabr kunlari tashkilotchilar xususiy kompaniyalar, davlat korxonalari, banklar va biznes uyushmalari vakillari uchun treninglar o‘tkazdi. Dasturda xodimlar, pudratchilar va mahalliy jamoalar uchun yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavflarni aniqlash, shikoyatlarni qabul qilish va ko‘rib chiqish tartibini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazildi. Har bir kompaniya ushbu tartiblarni joriy etish rejasini ishlab chiqishi kerak edi. Kelgusida Milliy harakatlar rejasining qabul qilinishi va biznesda inson huquqlariga rioya etish bo‘yicha aniq standartlarning joriy etilishi kutilmoqda.
Source: www.gazeta.uz