Toshkent shahrida ikki voyaga yetmagan qiziga nisbatan jinsiy zo‘ravonlikda gumon qilinayotgan erkak 14-noyabr kuni ehtiyot chorasi sifatida qamoqqa olindi. Holat ayolning ijtimoiy tarmoqlarda e’lon qilgan video murojaati ortidan keng jamoatchilikka ma’lum bo‘ldi; uning bayoniga ko‘ra, prokuratura jinoyat ishi qo‘zg‘atgan. Bosh prokuratura matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov gumondorning qamoqqa olinganini tasdiqlab, ish bo‘yicha tergov harakatlari davom etayotganini ma’lum qildi. Jabrlanuvchilarning shaxsini himoya qilish va aybsizlik prezumpsiyasiga rioya qilish alohida ta’kidlanmoqda.
Asosiy faktlar: 14-noyabr kuni gumondor qamoqqa olingan; jinoyat ishi O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 129-moddasi 3-qismi va 228-moddasi bo‘yicha qo‘zg‘atilgan. Ayolning aytishicha, u holat haqida 25-iyulda bilgan va bir muddat oshkor qilishga jur’at etmay, keyin video murojaat e’lon qilgan. Bolalar ombudsmani idorasi ishni nazoratga olgan, tergov esa sud-psixiatriya va sud-psixologik ekspertizalarini tayinlagan.
Mazkur holat O‘zbekistonda bolalar huquqlarini himoya qilish, oiladagi zo‘ravonlikning oldini olish va jabrlanuvchilarga o‘z vaqtida huquqiy yordam ko‘rsatish masalalarini yana kun tartibiga chiqardi. Rasmiy tuzilmalar — prokuratura, ichki ishlar organlari va bolalar ombudsmani idorasi — bunday ishlarda tezkor tekshiruv, xolis tergov va bolaning manfaatlarini ustuvor qo‘yish zarurligini ta’kidlaydi. Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlardagi e’lonlar jamoatchilik e’tiborini kuchaytirsa-da, tergov siri, jabrlanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlari va ruhiy holatini himoya qilish bo‘yicha qat’iy talablar saqlanib qoladi.
Ayolning video murojaatida aytilishicha, u 25-iyulda sodir bo‘lgan deb hisoblangan holat haqida bilgan, ammo ma’lum vaqt o‘tgachgina ochiq gapirishga qaror qilgan. Uning izohiga ko‘ra, maqsad boshqa zo‘ravonlikka duch kelgan bolalar o‘z boshidan kechirganlarini yashirmasligi va yordam so‘rashdan qo‘rqmasligi uchun jamoatchilikni ogoh etishdan iborat. Bolalar ombudsmani idorasi qizlarning huquqlari va qonuniy manfaatlari ta’minlanishini kuzatayotganini bildirgan. Tergov organlari jabrlanuvchilarning ko‘rsatmalarini tekshirish uchun ekspertizalar natijalarini kutmoqda.
Tergov yakunida to‘plangan materiallar sudga yuborilishi kutilmoqda, biroq bungacha barcha protsessual talablar bajarilishi, ekspertiza xulosalari o‘rganilishi va tomonlarning fikrlari hisobga olinishi lozim. O‘zbekiston qonunchiligida voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha jazo choralari qat’iy belgilangan; shu bilan birga, har bir gumondorning aybi sud tomonidan isbotlanmaguncha u aybsiz hisoblanadi. Jamoatchilik va huquq himoyachilari bu ishda bolalarning ruhiy sog‘lig‘i, xavfsizligi hamda maxfiyligi birinchi o‘rinda turishi kerakligini ta’kidlamoqda.
Keyingi bosqichda sud-psixiatriya va sud-psixologik ekspertizalar xulosalari e’lon qilinishi, tergov materiallari sudga tayyorlanishi va ishning qonuniy tartibda ko‘rib chiqilishi kutilmoqda. Bolalar ombudsmani idorasi nazorati davom etishi, mahalliy hokimiyat va ijtimoiy xizmatlar tomonidan jabrlanuvchilarga psixologik yordam ko‘rsatilishi ehtimoli bor. Bu ish bolalarni himoya qilish tizimida murojaatlar bilan ishlash, profilaktika va huquqiy targ‘ibotni kuchaytirish zarurligini ko‘rsatadi.
Source: podrobno.uz