Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

O‘zbekistonda moliyaviy qiyinchilikka uchragan banklarni sanatsiya qilishning yangi tartibi tasdiqlandi. Adliya vazirligi 2026-yil 16-noyabr kuni banklarni sanatsiya qilish tartib-taomillarini amalga oshirishga oid idoraviy hujjatni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi; hujjatga 3976-sonli ro‘yxat raqami berildi. Yangi qoidalar “Banklarni sanatsiya qilish va tugatish to‘g‘risida”gi qonun ijrosini ta’minlash maqsadida qabul qilingan bo‘lib, ular banklardagi moliyaviy muammolarni tartibli hal etish, omonatchilar huquqlarini himoya qilish va bank xizmatlari uzluksizligini saqlashga qaratilgan.

Asosiy faktlar: Hujjat Adliya vazirligida 2026-yil 16-noyabrda 3976-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazildi. Sanatsiyaning uch asosiy vositasi — aktivlar va majburiyatlarni boshqa bankka o‘tkazish, ikki yilgacha faoliyat yurituvchi oraliq bank tashkil etish hamda hisobdan chiqarish yoki konvertatsiya qilish — belgilandi. Kafolatlangan omonatlar, ularning kafolatlash chegarasidan oshadigan qismi ham hisobdan chiqarilmaydi yoki aksiyalarga aylantirilmaydi.

Bu tartib bank sektoridagi barqarorlikni mustahkamlash va inqiroz holatlarida tezkor, shaffof hamda qonuniy choralar ko‘rish uchun muhim qadam hisoblanadi. Banklarni sanatsiya qilish moliyaviy qiyinchilikka uchragan bankning hayotiy muhim xizmatlarini saqlab qolish va barqarorlikni tiklashga qaratilgan maxsus chora-tadbirlar majmuasidir. Hujjatning asosiy maqsadi — moliyaviy muammolarni tartibsiz tugatish yoki xizmatlarning to‘xtab qolishi o‘rniga, bank faoliyatini bosqichma-bosqich sog‘lomlashtirish va mijozlar ishonchini saqlashdir.

Yangi tartibda sanatsiyaning uchta asosiy vositasi belgilangan. Birinchidan, muammoli bankning aktivlari va majburiyatlari, jumladan kreditlar va omonatlar boshqa bankka o‘tkazilishi mumkin. Ikkinchidan, muhim bank xizmatlarini davom ettirish maqsadida ikki yilgacha faoliyat yurituvchi vaqtinchalik yoki oraliq bank tashkil etilishi mumkin. Uchinchidan, bank zararlarini qoplash uchun uning kapitali va ayrim majburiyatlari kamaytirilishi yoki aksiyalarga aylantirilishi mumkin. Bu choralar bankning bozor sharoitidagi funksiyalarini saqlab qolish bilan birga, zararlarni birinchi navbatda aksiyadorlar hisobidan qoplash tamoyilini mustahkamlaydi.

Omonatchilar manfaatlarini himoya qilishga alohida e’tibor qaratilgan. Kafolatlangan omonatlar, shu jumladan ularning kafolatlash chegarasidan oshadigan qismi ham sanatsiya doirasida hisobdan chiqarilmaydi yoki aksiyalarga aylantirilmaydi. Omonatlar boshqa bankka o‘tkazilsa, mijozlar yangi bank hisobvarag‘i shartnomasini tuzishi shart emas. Aktivlar va majburiyatlar boshqa bankka yoki oraliq bankka o‘tkazilganda, bank xizmatlarining uzluksizligini ta’minlash choralari ko‘riladi. Bu qoidalar aholi va biznesning bank tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga xizmat qiladi.

Keyingi bosqichda idoraviy hujjat amaliyotga joriy etilishi, bank nazorati organlari va moliya bozori ishtirokchilari tomonidan tegishli tartib-taomillar shakllantirilishi kutilmoqda. Yangi tartib moliyaviy qiyinchilikka tushgan banklar bilan ishlashda aniq huquqiy asos yaratadi, omonatchilar va mijozlar uchun kafolatlarni mustahkamlaydi hamda bank xizmatlarining uzluksizligini ta’minlashga yordam beradi. Shu bilan birga, tartibning samaradorligi amaliy qo‘llanish, nazorat mexanizmlari va keyingi tushuntirish hujjatlari bilan sinovdan o‘tadi.

Source: kun.uz