O‘zbekistonning Jahon Savdo Tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lish jarayoni yana kechikishi mumkinligini asosiy muzokirachi Azizbek Urunov bildirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ba’zi mamlakatlar O‘zbekistonning hujjatlarini ko‘rib chiqish jarayonini cho‘zmoqda, bu esa rejalashtirilgan 2026-yil mart oyidagi yakunlanish muddatini o‘zgartirishi mumkin. Urunov, shu bilan birga, sezgir sohalar bo‘yicha 3 yildan 8 yilgacha bo‘lgan o‘tish davri to‘g‘risida kelishuvlarga erishilganini ta’kidladi.
Urunovning ta’kidlashicha, har bir mamlakat JSTga kirishda ichki bozorni himoya qilish uchun o‘tish davrini so‘rash tabiiy jarayon. O‘zbekiston ham qishloq xo‘jaligi, yengil sanoat va avtomobilsozlik kabi sezgir sohalar bo‘yicha shunday davrlar kelishib olgan. Biroq, u proteksionizmga yo‘l qo‘yilmasligini ta’kidladi: "JSTga kirishda majburiyatlar kelishiladi, maksimal ruxsat etilgan boj darajasi belgilanadi. Davlat imkon qadar ko‘proq imkoniyatlarni saqlab qolishga harakat qiladi, lekin bu proteksionizm bilan shug‘ullanmasligini anglatmaydi".
Muzokirachi, shuningdek, qonunchilik bazasini qayta ko‘rib chiqish kerakligini aytdi, chunki ba’zi sohalarda mavjud bo‘lgan eksklyuziv huquqlar, imtiyozlar va preferensiyalar JST talablariga moslashtirilishi lozim. U: "Albatta, qayta ko‘rib chiqiladi. Muzokira jarayonida hech narsani yashirib bo‘lmaydi. Agar yashirishga urinsak, a’zolik cho‘ziladi, chunki a’zo davlatlar hamma narsani yaxshi biladi" deb izohladi.
JST subsidiyalarga nisbatan alohida talablar qo‘yadi – a’zo davlatlar tashkilot oldida yillik hisobot berishlari shart. Urunovning ta’kidlashicha, subsidiyalar faqat kelishilgan majburiyatlar doirasida taqdim etilishi mumkin, agar ular chegaradan oshsa, JST ularni moslashtirishni talab qiladi.
O‘zbekiston 2025-yilga kelib 34 ta mamlakatdan 33 tasi bilan ikki tomonlama muzokiralarni yakunladi, ammo Tayvan bilan muzokiralar hali tugallanmagan. Urunov, ba’zi mamlakatlar hujjatlarni ko‘rib chiqishni sustlashtirgani sababli, yakuniy muddat martdan keyingi vaqtga ko‘chirilishi mumkinligini aytdi: "Bu bir tomonlama jarayon emas. Ikkinchi tomon – JST a’zo davlatlari bor. Axir, biz faqat shu davlatlarning qarori asosida a’zo bo‘lishimiz mumkin". O‘zbekiston JSTga a’zo bo‘lish uchun 1994-yildan beri harakat qilmoqda, bu xalqaro savdoni osonlashtirish va iqtisodiy foyda keltirish uchun muhim hisoblanadi.
Source: kun.uz