Dunyo bo'ylab ruhiy muammolarga duch kelayotgan odamlar psixologlar xizmatlariga muhtoj. Biroq, Instagram platformasini to'ldirgan "psixologlar" armiyasi millionlab auditoriyani boshqarib, o'z xizmatlarini o'zboshimchalik bilan narxlarda va har qanday shaklda sotmoqda. Tibbiyot fanlari doktori, psixoterapevt Gavhar Darvishning ta'kidlashicha, bu holat marketing hiylasiga aylanib qolgan.
Gavhar Darvish (Teshabayeva) shunday deydi: "Bozor qonuni shundan iboratki, agar talab bo'lsa, taklif ham bo'ladi. Odamlarda doimo muammolar bo'ladi va ularni hal qilishni va'da qilayotgan psevdospezialistlar paydo bo'ldi. Ular juda faol ko'paymoqda, ommaviy axborot vositalarida erkin chiqishmoqda, chunki bugungi kunda OAVda mashhurlik ko'proq murojaatlarni jalb qiladi. Xalqda og'riq bor va ular aytishlaricha, muammoni hal qilishga tayyor. Ammo bu yechim har doim ham to'g'ri bo'lmaydi. Ularning orasida o'z sohasining haqiqiy mutaxassislari ham bor, ammo OAVni egallaganlarni noto'g'ri mutaxassis yoki psevdospezialist deb atash to'g'riroq bo'lardi. Ularni qanday aniqlash mumkin? Ular muammoni bir marta sessiyada hal qilishni va'da qilishadi. Masalan, bolasini yo'qotgan kishi bu qayg'udan xalos bo'lishni istaydi va yechim izlaydi. Psevdospezialistlar bir marta maslahat orqali muammoni hal qilish usulini taklif qilishadi. Bu marketing hiylasidir."
Psixoterapevtning so'zlariga ko'ra, o'g'lini yo'qotgan ayol holati buning yaqqol misolidir. Ayol har joyda o'g'lini ko'rayotgan, u tushida paydo bo'lgan va undan boshqa hayotni tasavvur qila olmagan. U chuqur depressiyaga tushib, shunday psevdospezialist qo'liga tushgan. Mutaxassis bu muammoni hal qilishni va'da qilgan va bu juda katta summalar haqida gap ketgan. Ba'zi hollarda, odamlar shunday mutaxassislarga murojaat qilish uchun kvartiralarini sotganliklari haqida eshitilgan. Bemorlar ularda shifo topmasa, haqiqiy mutaxassislarga kelishadi — ularning uyi yo'q, qarzlari bor va hokazo. Muammo esa hal bo'lmagan holda qoladi.
Darvishning ta'kidlashicha, mutaxassisning bir marta natija berishni va'da qilishi uning psevdospezialist ekanligining belgisidir. Odamlar mutaxassis qayerda o'qigan, necha yillik tajribasi bor, mutaxassislik diplomiga ega ekanligini so'rashi kerak. Ularning kabinetida osilgan sertifikatlar hech qanday ahamiyatga ega emas. Bunga qabulga borishdan oldin so'rash kerak. Agar u hali ta'limni tugatmagan bo'lsa yoki qaysidir mutaxassisdan o'qigan bo'lsa yoki diplomga ega bo'lmasa, bu uning noto'g'ri mutaxassis yoki umuman sharlatan ekanligini ko'rsatadi.
Mutaxassis qaysi aniq metodika bo'yicha ishlayotganini bilish shart. U sizga qo'llamoqchi bo'lgan usulning nomini bilishingiz kerak. Chunki o'zingizning psixikangizni noto'liq o'qiganlarga va sharlatanlarga ishonib topshirish mumkin emas. Psixika — bu ma'naviyat, mentalitet, insonning butun mavjudligi, uning ichki dunyosi. Men buni kimlargadir ochib bermaslikni maslahat beraman. Ya'ni, agar siz ruhiy muammo bilan haqiqiy mutaxassisga murojaat qilsangiz, u sizga yechim taklif qiladi va bu bir marta sessiyada bo'lmaydi. Buning uchun siz ishlaysiz. Siz mutaxassis bilan birga terlaysiz. Bunga vaqt, kuch va bilimlaringizni sarflaysiz. Faqat ma'lum vaqt o'tgach, masalan, 3 oydan keyin yoki 1 oydan keyin, ehtimol 1 yildan keyin (o'rtacha 6 oydan keyin) haqiqiy muammolarni yechimini topish mumkin."
Source: kun.uz