Bugungi kunda oddiy xarid ko'pincha narsa sotib olish emas, balki o'z qadr-qimmati haqidagi chuqur savollarga javob topishga urinishga aylanmoqda. Tashqi belgilar universal muloqot tiliga aylangan dunyoda brend logotipi yoki uning nusxasi ko'pchilik uchun hayot ustidan nazorat illyuziyasini yaratishga mo'ljallangan "psixologik tayoq"ga aylanmoqda.
Podrobno.uz muxbiri psixoterapevt Soxibjon Aliyev bilan birgalikda nima uchun zamonaviy jamiyatda maqomni taqlid qilish haqiqiy yetuklikdan qadrliroq ekanligini va avtomobillardagi nishonlarni almashtirish yoki soxta aksessuarlar sotib olish orqali qanday bo'shliqni to'ldirishga harakat qilayotganimizni o'rgandi.
Psixologik kompensatsiya: soxta narsani sotib olish - bu pulni tejash emas, balki o'z-o'zini hurmat qilishdagi teshiklarni shoshilinch "yamoqlash" urinishidir. Bunday holda, narsa himoya qalqoni bo'lib xizmat qiladi: "yuqori doira" hayot tarziga taqlid qilish orqali inson xavfsizlik va daxlsizlik hissini topishga harakat qiladi.
Aliyev "chayqaladigan tayanch" sindromiga alohida e'tibor beradi: maqom belgilariga intilish, ayniqsa, barqaror moliyaviy asos yoki ichki barqarorlik hissiga ega bo'lmaganlar uchun dolzarbdir. "Ichki tayanch chayqaladigan bo'lsa, tashqi belgilar tayoqqa aylanadi", deydi shifokor.
Vaziyatni zamonaviy vizual diktatura ham og'irlashtiradi. Ijtimoiy tarmoqlar davrida shaxsning qadri tobora ko'proq vizualizatsiya va tasvirlar orqali o'qilmoqda. Aliyev achchiq haqiqatni tan oladi: bugungi kunda "namoyishiy muvaffaqiyat ichki yetuklik va psixologga borishdan ko'ra yaxshiroq sotiladi va osonroq erishiladi".
Tarixiy kontekst: sobiq sovet davrida brendlar hodisa sifatida mavjud emas edi va umumiy tanqislikdan bozor mo'lligiga keskin o'tish butun avlodlarda muvaffaqiyatning tashqi belgilariga "ochlik"ni keltirib chiqardi. Aynan shu tarixiy uzilish soxta hashamatning haqiqiy epidemiyasini qo'zg'atdi.
Avtomobil madaniyatida bu hodisa ayniqsa yorqin namoyon bo'ladi: arzon xorijiy avtomobillar egalari ko'pincha zavod emblemalarini hashamatli brendlar logotiplariga almashtiradilar, ishlatilgan avtomobillarga zamonaviy Mercedes-Benz rullarini o'rnatadilar yoki asosiy konfiguratsiyalarga eksklyuziv seriyalar nishonlarini yopishtiradilar.
Oxir oqibat, ekspertning fikricha, jamiyatda taqlid haqiqiylikdan qadrliroq ekan, "pali" sanoati gullab-yashnaydi va haqiqiy "men" bilan uchrashishdan qo'rqadiganlarga vaqtinchalik "og'riq qoldiruvchi" taklif qiladi.
Source: podrobno.uz