Belgiyalik himoyachi Tomas Meunier yaqinda Fransiya ikkinchi yoki uchinchi tarkibi bilan ham jahon chempionatida g‘alaba qozonishi mumkinligini aytib, munozaraga sabab bo‘ldi. Garchi bu da’vo mubolag‘a bo‘lsa-da, fransuz futbolining chuqur iste’dod zaxirasi haqiqatan ham hayratlanarli.
Transfermarkt ma’lumotlariga ko‘ra, jahon chempionati uchun 26 kishilik tarkibga kirmagan fransuz futbolchilaridan tuzilgan jamoa qiymati bo‘yicha Portugaliya, Braziliya, Niderlandiya va amaldagi chempion Argentinani ortda qoldirib, eng qimmat besh jamoa qatoriga kirgan. Masalan, Luka Shevalye (30 mln yevro), Per Kalyulu (32 mln), Jeremi Jakke (55 mln), Leni Yoro (50 mln), Adrian Truffer (25 mln), Buba Kamara (40 mln), Eduardo Kamavinga (50 mln) va boshqalar.
Fransiyaning muvaffaqiyati 1970-yillarda boshlangan. O‘sha paytda terma jamoa murabbiyi Jorj Bulun Fransiya Futbol Federatsiyasiga markazlashtirilgan o‘quv akademiyalari (Centres de Formation) tashkil etishni taklif qilgan. Hukumat bu dasturni qo‘llab-quvvatlagan va 1974-yilda birinchi markaz ochilgan. INF Klairfonten ma’muri Frank Bentolilaning so‘zlariga ko‘ra, Fransiya hech qanday kubok yutmagan edi va yangi tuzilma yaratish zarurati tug‘ilgan.
1980-yillarda Fransiya Yevropa chempionati va Olimpiya o‘yinlarida g‘alaba qozongan, ikki marta jahon chempionati yarim finaliga chiqqan. Ammo 1990 va 1994 yillarda saralashdan o‘ta olmagan. Biroq 1998-yilda uy jahon chempionatida g‘alaba qozonib, ko‘p millatli “Black-Blanc-Beur” jamoasi federatsiyaning rivojlanish dasturini oqlagan.
Sobiq darvozabon Bernar Lama muvaffaqiyatni akademiyalar va immigratsiya hissasiga bog‘laydi. “Chet eldan kelgan odamlar – Afrika, Gviana, Martinika – bizga ikki narsa beradi: musiqa va sport. Hozirgi avlod esa fransuz bo‘lib o‘sgan va ular ochko‘z”, deydi u. Lama, shuningdek, fransuz futbolchilari orasida “robot” bo‘lib qolmagan, individual qobiliyatga ega futbolchilar ko‘pligini ta’kidlaydi.
Fransiyada futbol madaniyati erta bolalikdan boshlanadi. Bentolilaning aytishicha, “Amerikada basketbol, Fransiyada esa futbol bilan o‘sasiz”. Uzoq yillik murabbiy Stefan Nado esa sirni “mehnat, tuzilma va tashkilotchilik” deb biladi. Klairfontenda mashg‘ulotlar ko‘cha o‘yinlari va tashkiliy ko‘nikmalarni uyg‘unlashtiradi.
Parij va San-Paulu dunyodagi eng yaxshi iste’dod manbalari hisoblanadi. Xususiy akademiyalar 8-9 yoshli bolalarni har kuni mashq qildiradi. Bentolilaning so‘zlariga ko‘ra, “12 yoshida ular Mbappe kabi o‘ynaydi”. Fransiya “Yevropaning Braziliyasi” laqabini oqlashga yaqin.
Source: www.aljazeera.com