Yaponiyada aholi sonining qisqarishi, jamoatlarning kichrayishi va iqtisodiy bosim tufayli buddist ibodatxonalari o'z faoliyatini davom ettirishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Ko'plab ibodatxonalar sotilmoqda yoki yopilmoqda, bu esa mamlakatda dindan voz kechish tendentsiyasini ko'rsatadi.
Chita yarim orolidagi 370 yillik ibodatxona 482 million iyena (2,66 million yevro)ga sotuvga qo'yilgan. Ushbu taklifga ko'ra, xaridor ibodatxonani demontaj qilish va Yaponiyaning istalgan nuqtasiga yetkazib berish xizmatidan foydalanishi mumkin. Bu esa tarixiy binoning mahalliy jamoat uchun xizmat qilish davri tugaganini anglatadi.
Mamlakat bo'ylab 77 mingga yaqin ibodatxona mavjud bo'lib, ulardan 17 mingtasi doimiy ruhoniysiz qolgan. Ayniqsa, qishloq joylarda aholi soni keskin kamaygani sababli, ibodatxonalar moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Tokiodan 80 kilometr uzoqlikdagi Odavara shahridagi Ganshu-ji ibodatxonasi abboti Tomomi Ivayama o'n yil oldin bu ibodatxonani qabul qilib olgan va uni qayta tiklash uchun ko'p harakat qilgan.
Ivayamaning so'zlariga ko'ra, ibodatxona 70 yil davomida abbotsiz qolgan, chunki uni boshqarish juda qiyin edi. U hozirgacha ibodatxonani moliyaviy jihatdan tiklashga muvaffaq bo'lgan, ammo qishloq joylarda bu ancha mushkul. Uning ta'kidlashicha, yoshlar universitetga o'qishga ketib, keyin katta shaharlarda ish topishadi va qishloqqa qaytmaydilar. Bu esa ibodatxonalarning yopilishiga olib keladi.
Ivayama Yaponiyada din tanazzulga yuz tutayotgani haqidagi fikrga qo'shilmaydi. Uning aytishicha, buddizm hali ham talabga ega, chunki odamlar tez sur'atdagi texnologik hayotdan charchab, ma'naviy tinchlik izlaydilar. U an'anaviy dafn marosimlari kamaygan bo'lsa-da, oshxona saboqlari, meditatsiya kabi yangi takliflar orqali odamlarni jalb qilish mumkinligini ta'kidlaydi.
Mokomoko onlayn ko'chmas mulk xizmati asoschilaridan biri Joy Stokermanning fikricha, zamonaviy talablarga moslasha olmagan ibodatxonalar yopilish xavfi ostida qolmoqda. Uning so'zlariga ko'ra, ba'zi xorijliklar Yaponiyaning diniy merosini saqlashga qiziqish bildirmoqda.
Amerikalik jurnalist va yozuvchi Jeyk Adelstayn Tokiodagi Zenshoin ibodatxonasida zen ruhoniysi bo'lib, abbot bo'lish uchun tayyorgarlik ko'rmoqda. Uning fikricha, yaponlar dindan voz kechayotgani yo'q, balki aholi soni kamayib, iqtisodiy ahvol yomonlashgani sababli diniy amallarni bajarish qiyinlashgan. Qabr uchun yillik to'lov 100 ming iyenagacha yetishi mumkin, bu esa ko'pchilik uchun og'ir yuk.
Adelstayn yoshlar ruhoniy bo'lishni istamasliklarini, chunki ibodatxonalar kam daromad keltirishini ta'kidlaydi. U ba'zi ibodatxonalar birlashib, bitta ruhoniy bilan ishlashiga qaramay, kelajakda bu yanada qiyinlashishini aytadi. Uning fikricha, ibodatxonalar jamiyatning muhim qismi bo'lib qolmoqda va ularni saqlab qolish uchun harakat qilish kerak.
Source: www.dw.com