Rossiya va Hindiston mudofaa sohasidagi eng muhim kelishuvlardan birini amalga oshirdi. O‘zaro logistika almashinuvi (RELOS) to‘g‘risidagi ikki tomonlama bitim ikki davlatga o‘z hududlarida bir-birining askarlari va samolyotlarini joylashtirish imkonini beradi.
O‘tgan yili Moskvada imzolangan va hozirda kuchga kirgan RELOS kelishuvi tinchlik va urush davrida harbiy bazalar, dengiz portlari va aerodromlardan foydalanishni tartibga soladi. Bu Hindiston tarixida birinchi marta xorijiy harbiylarning o‘z hududida vaqtincha joylashishiga ruxsat berilganini anglatadi.
Kelishuvga ko‘ra, har bir tomon o‘z hududida 3000 nafar harbiy xizmatchi, 5 ta harbiy kema va 10 ta harbiy samolyotni joylashtirishi mumkin. Shuningdek, bitim yonilg‘i quyish, ta’mirlash va harbiy texnikani ta’minlash kabi xizmatlarni o‘z ichiga oladi.
RELOS besh yil muddatga mo‘ljallangan bo‘lib, o‘zaro rozilik bilan uzaytirilishi mumkin. Kremlin bayonotiga ko‘ra, kelishuvning maqsadi harbiy tuzilmalarni joylashtirish, harbiy kemalarning portga kirishi va harbiy samolyotlar tomonidan havo hududi va aerodrom infratuzilmasidan foydalanish tartibini belgilashdir.
Tahlilchilarning fikricha, ushbu kelishuv Rossiyaga Hindiston okeanida harbiy mavjudligini kengaytirish imkonini beradi, Hindiston esa Shimoliy dengiz yo‘li bo‘ylab portlarga kirish huquqiga ega bo‘ladi. Bu global ta’minot uzilishlaridan himoya qilishda muhim ahamiyatga ega.
RELOS, shuningdek, Rossiya va Hindiston o‘rtasidagi mudofaa sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqadi. Ilgari asosan qurol-yarog‘ yetkazib berishga asoslangan munosabatlar endi operatsion logistika hamkorligini ham o‘z ichiga oladi.
Hindistonning Rossiyaga bo‘lgan harbiy qaramligi yuqoriligicha qolmoqda – uning qurol-yarog‘ining katta qismi Rossiyada ishlab chiqarilgan. Shu bilan birga, Hindiston AQSh bilan ham LEMOA kabi harbiy kelishuvlarga ega, ammo RELOSdan farqli o‘laroq, bu kelishuv xorijiy qo‘shinlarni joylashtirishni nazarda tutmaydi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, RELOS kelishuvi AQShga Hindistonni o‘ziga xos deb hisoblamaslik kerakligi haqida signal yuboradi. Bu Hindistonning strategik avtonomiyasini mustahkamlaydi va global ittifoqlar o‘zgaruvchan sharoitida moslashuvchanlikni ta’minlaydi.
Source: www.aljazeera.com