Qirg‘iziston Prezidenti Sodiq Japarov 3-iyun kuni Nyu-Yorkda bo‘lib o‘tadigan BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy bo‘lmagan a’zolari saylovi oldidan dunyo davlatlari rahbarlariga rasmiy murojaat yo‘lladi. Bishkek ushbu muhim organda o‘z o‘rniga da’vogarlik qilmoqda.
Japarovning ta’kidlashicha, geosiyosiy raqobatning keskinlashuvi, xalqaro huquqning yemirilishi va 3 trillion dollardan oshgan harbiy xarajatlar sharoitida BMT Xavfsizlik Kengashi inklyuzivlikka muhtoj. Kichik va rivojlanayotgan davlatlarning yetarli darajada vakil bo‘lmasligi jamoaviy xavfsizlik arxitekturasiga putur yetkazmoqda.
Bishkekning asosiy argumenti sifatida Japarov respublikaning bloklardan tashqari maqomini keltirdi. Qirg‘iziston hech qanday qarama-qarshi alyanslarda ishtirok etmaydi, bu esa Kengash ichida mustaqil va muvozanatli pozitsiyani egallash imkonini beradi. Mamlakat mintaqaviy darajada qo‘shnilar bilan chegaralarni delimitatsiya qilish masalalarini faqat tinch muzokaralar yo‘li bilan hal qilib, ushbu yondashuvning amaliy samaradorligini isbotladi.
Ichki yutuqlar qatorida prezident 2025 yildagi keng ko‘lamli gender islohotini alohida qayd etdi. Parlament, sud va ijro hokimiyatida ko‘zgu kvotalari joriy etilgach, bir jins vakillarining ulushi 70% dan oshmasligi belgilandi. Natijada respublika parlamentdagi ayollar o‘rinlari bo‘yicha dunyoda birinchi o‘ringa chiqdi.
Saylangan taqdirda, Bishkek profilaktik diplomatiya, yadroviy qurolsizlanish va iqlim-xavfsizlik konsepsiyasini ilgari surishga e’tibor qaratadi. 2025 yilda tog‘li Qirg‘iziston Yadro qurolini taqiqlash shartnomasini imzoladi va Dengiz biologik xilma-xilligi to‘g‘risidagi bitimga qo‘shildi. Alohida yo‘nalish Afg‘onistondagi vaziyatni barqarorlashtirish bo‘ladi.
Japarov saylovdagi kuchlar tengsizligiga alohida to‘xtaldi. Qirg‘iziston Xavfsizlik Kengashiga hech qachon saylanmagan 60 davlat qatoriga kiradi, uning yagona raqibi Filippin esa bu o‘rinni to‘rt marta egallagan. Shu sababli, mintaqadagi barcha qo‘shnilar tomonidan bir ovozdan qo‘llab-quvvatlangan Qirg‘izistonning saylanishi xalqaro maydonda tarixiy adolatni tiklash harakati bo‘lishi kerak.
Source: podrobno.uz