Eronliklar Isroil va AQSh rejimlarining hujumlari, ichki siyosiy bosim va iqtisodiy qiyinchiliklar ostida doimiy stress va travmaga duch kelmoqda. Hukumatning qattiq tartib-qoidalari, ayollarning kiyim-kechak qoidalariga rioya qilish majburiyati va sanksiyalar hayotni qiyinlashtirmoqda. Bu sharoitda odamlarning ruhiy salomatligi jiddiy zarar ko'rmoqda.

Psixolog Dana Churbajining so'zlariga ko'ra, doimiy zo'ravonlik va xavf ostida yashovchi odamlarda post-travmatik stress buzilishi (PTSD), tashvish va depressiya holatlari ko'proq uchraydi. Ushbu sharoitlar odamlarning dunyo haqidagi qarashlarini o'zgartirib, ularni xavfsizlik hissini yo'qotishga olib keladi. Asosiy ehtiyojlar (masalan, oziq-ovqat, elektr, aloqa) qondirilmasa, oila ichidagi zo'ravonlik holatlari ko'payishi mumkin.

Travma belgilari orasida tajribani eslamaslikka urinish, ma'lum triggerlarga haddan tashqari reaktsiya, flashbacklar (o'tmishdagi voqealarni qayta yashash), ishonchsizlik va aybdorlik hissi, uyqu buzilishi va diqqatni jamlay olish qiyinchiliklari mavjud. Ruhiy stress jismoniy alomatlar (bosh og'rig'i, orqa og'rig'i, charchoq) orqali ham namoyon bo'lishi mumkin.

Psixolog Rita Rosner ta'kidlaganidek, Eranda siyosiy ta'qiblar uzoq vaqtdan beri davom etmoqda va norozilik namoyishlari qat'iy bostiriladi. Bu doimiy "urush yoki qochish" holati bir martalik travmatik voqeaga qaraganda ko'proq stress manbai bo'lishi mumkin. Har qanday qo'shimcha travmatik voqea PTSD ehtimolini oshiradi.

PTSDni davolash uchun psixosotsial yordam, jumladan guruh yoki individual terapiya mavjud. Mahalliy shifokorlar, o'qituvchilar va diniy rahbarlar travma bilan kurashishda yordam berish uchun o'qitilmoqda. Xavfsizlik sababli yoki mutaxassislar yetishmasa, Jahon Sog'liqni Saqlash Tashkiloti (JSST) kabi onlayn resurslar mavjud. Biroq, travmatik tajribalarni xotiradan o'chirib bo'lmaydi, ammo ko'pchilik odamlar yana mazmunli hayot kechirish imkoniyatiga ega.

Source: www.dw.com