AQSh prezidenti Donald Trump Yaponiya Bosh vaziri Sanae Takaichining rasmiy tashrifi davomida o‘tkir va bahsli mulohaza bildirdi. Jurnalistlar tomonidan Eron ustiga 28-fevralda amalga oshirilgan AQSh hujumi haqida ittifoqchilarni ogohlantirmaganligi sababini so‘rashganda, Trump 1941-yilda Yaponiyaning AQShga qilgan Pearl Harbor hujumini eslatib o‘tdi. U: "Yaponiya kutilmagan hujum haqida kimdan yaxshi biladi? Nega menga Pearl Harbor haqida aytmadingiz?" deb so‘radi. Bu paytda Takaichining katta ochilgan ko‘zlari va chuqur nafas olishi uning noqulay holatini aks ettirdi.
Tarixiy kontekstda, Pearl Harbor hujumi AQShning Ikkinchi Jahon urushiga qo‘shilishiga olib keldi va keyinchalik AQSH Yaponiyaning Xirosima va Nagasaki shaharlariga ikki atom bombasi tashladi, yuz minglab odamlar halok bo‘ldi. Urushdan keyin ikki davot yaqin ittifoqchiga aylandi, ammo o‘tmishdagi og‘riqli voqealar odatda ommaviy ravishda tilga olinmay, kelishuvga e‘tibor qaratiladi. 2016-yilda Yaponiya Bosh vaziri Shinzo Abe Pearl Harborga tashrif buyurib, qurbonlar uchun "samimiy va abadiy hamdardlik" bildirgan edi.
Trumpning so‘zlari Oq uydagi jurnalistlar va boshqa ishtirokchilar orasida kulgi qo‘zg‘atdi, ammo Yaponiya matbuoti vakili Mineko Tokito Takaichining bezovtaligi "aniq" ekanligini ta‘kidladi. Yapon muhandisi Yuta Nakamura Bosh vazirni "Trumpni xafa qilmasdan" o‘zini tutgani uchun maqtadi, nafaqaxo‘r Tokio Washino esa tarixiy kontekstni eslash "yapon fuqarosi sifatida biroz noqulay" his qilishiga sabab bo‘lganini aytdi.
Takaichining tashrifi, shuningdek, Yaponiyaning AQSh va Isroil hujumlariga javoban Eron tomonidan yopilgan Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishga yordam berish chaqirig‘iga rozi bo‘lmagani tufayli "qiyin" bo‘lishidan qo‘rqilgan edi. Muzokaralar oldidan Yaponiya oltita boshqa davlat bilan birgalikda Hormuz bo‘g‘ozi orqali xavfsiz o‘tishni ta‘minlashga "hissa qo‘shish"ga va‘da berdi, ammo aniq choralarni ko‘rsatmadi. Takaichi keyinchalik Trumpga Yaponiya qonunlari doirasida qanday yordam berishi mumkinligi haqida ma‘lumot berganini aytdi. Bu to‘siq global neft narxlarining keskin ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi, chunki dunyo neftining taxminan 20% shu yo‘nalish orqali o‘tadi.
Source: www.bbc.com