Germaniyaning sotsial-demokratik partiyasidan (SPD) bo'lgan moliya vaziri Lars Klingbeyl o'zini 'investitsiya vaziri' deb ataydi, lekin uning 500 milliard yevrolik favqulodda qarz fondidan foydalanishi iqtisodiy tadqiqot institutlari tomonidan qat'iy tanqid qilinmoqda. Ifo instituti va Germaniya Iqtisodiyot instituti hisobotlarida, bu mablag'lar yangi investitsiyalar uchun emas, balki byudjet teshiklarini to'ldirish uchun ishlatilayotgani haqida ogohlantirishlar berildi.
Klingbeyl bu da'volarni rad etib, qarz mablag'lari qonun talab qilganidex faqat infratuzilma loyihalari uchun sarflanganini ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, asosiy masala - bu mablag'larning mahalliy hamjamiyatlarga yetib borishini ta'minlash. 'Suv havzalari ta'mirlanmoqda, ko'priklar tiklanmoqda, tezkor internet o'rnatilmoqda. Bu hozir eng muhim narsa', - dedi vazir Berlin shahrida.
Biroq, Ifo instituti rahbari Klemens Fyust o'tgan yilgi ogohlantirishlarini takrorlab, fond mablag'larining 95 foizi 2025-yil byudjetini muvozanatlash uchun noto'g'ri yo'naltirilganini aytdi. U ARD telekanaliga bergan intervyusida: 'Bunday xarajatlarni qarz orqali bilvosita moliyalashtirish yoki soliq imtiyozlari berish hozirgi vaziyatda mutlaqo mos emas. Bizga kerak bo'lgan narsa - bu ustuvor bo'lmagan xarajatlarni qisqartirish, lekin koalitsiya aks yo'nalishda harakat qilmoqda'.
Moliya vazirligining yuqori martabali amaldorlari iqtisodiy institutlarni 'olma bilan nokni solishtirish'da, ya'ni eski 2024-yil byudjeti rejasi bilan yangi 2025-yil rejasini noto'g'ri qiyoslashda aybladilar. Vazirlik ma'lumotlariga ko'ra, o'tgan yili federal byudjet va favqulodda fonddan jami 87 milliard yevro investitsiya ajratilgan, bu 2024-yilga nisbatan 17 foiz o'sishni anglatadi va qonuniy talab qilinadigan 10 foiz investitsiya maqsadiga erishilgan.
Biroq, mutaxassislar bu raqamlarni boshqacha talqin qilib, moliya vazirining 23 milliard yevroni asosiy byudjetda oldindan belgilangan investitsiyalarni moliyalashtirish uchun favqulodda fonddan olganini da'vo qilmoqdar. Bu hisob-kitob hiylasi, deb hisoblaydigan nafaqat iqtisodiy tadqiqotchilar, balki Bundestagdagi muxolifat ham - 'Yashillar' partiyasi va 'Germaniya uchun alternativa' partiyasi Federal Konstitutsiyaviy sudga da'vo arizasi berish bilan tahdid qilmoqda.
Favqulodda fond 12 yil davom etishi rejalashtirilgan, 2026-yilda federal investitsiyalar 128 milliard yevroni tashkil qiladi, shundan 58 milliardi ushbu fonddan keladi. 2030-2036-yillarda har yili faqat 20 milliard yevro qarz fondidan olinishi mumkin, 2037-yildan boshlab barcha investitsiyalar yana oddiy byudjetdan amalga oshirilishi kerak. Handelsblatt gazetasi sharhlovchisining ta'kidlashicha, Klingbeylning 'investitsiya vaziri' obrazi amalga oshmagan, uning o'rniga u 'qayta taqsimlash vaziri' sifatida ko'rinmoqda.
Source: www.dw.com