Gavayi shtatining Oahu orolida qishki bo‘ronlar tufayli sodir bo‘layotgan kuchli yomg‘ir va toshqinlar natijasida minglab odamlar evakuatsiya qilinmoqda. Meteorologlar kelgusi kunlarda yomg‘irning kuchayishini kutmoqda.
Orolning shimoliy qirg‘og‘i, dunyoning eng yaxshi to‘lqinlariga ega bo‘lgan joy sifatida tanilgan, eng kuchli zarbani olgan. O‘tgan payshanba va juma kunlari loyqa suv oqimlari orol bo‘ylab o‘tib, uylar va avtomobillarni o‘z bilan olib ketdi, yo‘llarni yuvdi va poytaxt Honolulu shimolidagi kamida 5,500 kishini evakuatsiya qilishga majbur qildi.
Gavayi gubernatori Josh Green juma kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida: "Bu bizning shtatimiz uchun juda jiddiy oqibatlarga olib keladi" deb aytdi. U bu haftadagi toshqin 2004-yildan beri Gavayiga kelgan eng kuchli toshqin ekanligini va bo‘ron natijasida xususiy va davlat mulkiga yetkazilgan zarar 1 milliard dollardan (860 million yevro) oshishi mumkinligini ta'kidladi.
Honolulu meri Rick Blangiardi: "Hozirgacha yetkazilgan zarar halokatli bo‘lganiga shubha yo‘q" deb qo‘shimcha qildi. Orolning eng baland nuqtasi Kaalada meteorologlar payshanba kechasi 16 dyuym (40 santimetr) yomg‘ir qayd etgan, boshqa hududlarda esa 8-12 dyuym yomg‘ir yog‘gan.
Hozircha halokatli hodisalar natijasida o‘lim holatlari qayd etilmagan, ammo taxminan 10 kishi gipotermiya bilan kasalxonaga yotqizilgan. Rasmiylar 230 dan ortiq aholini, jumladan, juma kuni Gavayi Milliy gvardiyasi va Honolulu yong‘in departamenti tomonidan katolik yoshlar lageridan 70 nafar bolani va kattani vertolyotlar yordamida evakuatsiya qilganini ma'lum qildi.
Biroq, qutqaruv ishlari to‘fon vayronagarchiligini suratga olish uchun yaqin atrofda dronlar uchayotgan shaxslar tomonidan to‘xtatilmoqda. Bundan tashqari, Oahu orolidagi Wahiawa to‘g‘oni "halokatli vaziyatga tayyor" deb e'lon qilindi, uning buzilishi "o‘limga olib kelishi mumkin". To‘g‘on 1906-yilda Dole Food Company tomonidan qurilgan va 1921-yilda qulaganidan keyin qayta tiklangan.
Dole kompaniyasi 2009-yildan beri to‘g‘onni ta'mirlash uchun bosim ostida qolmoqda. Besh yil oldin kompaniya xavfsizlik muammolarini hal qilmagani uchun 20,000 dollar jarimaga tortilgan. Dole to‘g‘onni, suv omborini va ariq tizimini shtatga sovg‘a qilishni taklif qilgan, buning evaziga Gavayi to‘g‘onni xavfsizlik standartlariga muvofiq ta'mirlashi kerak edi.
Shtat 2023-yilda to‘g‘onni sotib olishga ruxsat beruvchi qonunni qabul qildi. Shtat kengashi bu masala bo‘yicha kelgusi hafta ovoz beradi. Dole kompaniyasi juma kuni bergan bayonotida: "To‘g‘on loyihalashtirilganidek ishlayapti va hech qanday shikastlanish belgilari yo‘q" deb ta'kidladi.
Oahu Favqulodda vaziyatlar boshqarmasi Wahiawa to‘g‘oni yaqinida yashovchi 4,000 aholini darhol hududni tark etishga buyruq berdi. Shanba kuni aholi orolning turli qismlarini tark etib, rasmiylar va mahalliy guruhlar tomonidan tashkil etilgan favqulodda boshpanalarga borishga chaqirildi.
Source: www.dw.com