AQSh prezidenti Donald Trump o‘zining ijtimoiy tarmog‘ida e’lon qilishicha, u Xitoy rahbari Si Jinping bilan 14-15 may kunlari Xitoyda uchrashadi. Bu AQSh prezidentining deyarli 10 yil ichida Xitoyga birinchi tashrifi bo‘ladi. Trump, shuningdek, Si Jinpingni yil oxirida Vashingtonda qabul qilishni rejalashtirmoqda, ammo bu tashriflar AQSh va Isroilning Eron bilan urushi tufayli kechiktirilgan.
Oq uy matbuot kotibi Karolin Levitt Trumpning tashrif sanalarini tasdiqladi va Si Jinpingning tashrifni kechiktirish so‘rovini tushungani va qabul qilganini aytdi. Biroq, Pekin rasmiy ravishda Trump ko‘rsatgan sanalarni tasdiqlamadi, chunki Xitoy odatda Si Jinpingning rejasini oldindan oshkor qilmaydi. Xitoy tashqi ishlar vazirligi vakili Lin Chyan ikkala tomon Trumpning Xitoyga tashrifi haqida muloqot olib borayotganini ma’lum qildi.
Trumpning tashrifi dastlab 31 martga rejalashtirilgan edi, ammo AQSh va Isroil o‘tgan oyda Eronga keng qamrovli zarbalar berib, mamlakatning oliy rahbarini o‘ldirganidan keyin kechiktirildi. Bunga javoban Eron Isroil va AQSh ittifoqchisi bo‘lgan Fors ko‘rfazi davlatlariga hujum qildi va dunyo nefti va suyuq tabiiy gazining asosiy suv yo‘li bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini yopdi, bu global yoqilg‘i inqiroziga olib keldi. Trump AQSh ittifoqchilaridan bo‘g‘ozni ochishga yordam berishni so‘radi va Eron to‘liq kirish imkonini bermasa, uning energetika infratuzilmasiga hujum qilish bilan tahdid qildi.
So‘nggi marta AQSh prezidenti Xitoyga 2017-yil noyabr oyida, Trumpning birinchi muddatida tashrif buyurgan edi. Trump va Si oxirgi marta o‘tgan yil oktyabr oyida Janubiy Koreyada, Apec sammiti chetida uchrashishgan. Ikki mamlakat o‘rtasidagi munosabatlar savdo ziddiyatlaridan tortib texnologik raqobat va geosiyosiy keskinliklargacha bo‘lgan muammolar bilan uzoq vaqtdan beri davom etmoqda. Trumpning tashrifi keskinliklarni yumshatish belgilarini izlash uchun diqqat bilan kuzatiladi.
Trumpning tashrifidan oldin Xitoy davlat ommaviy axborot vositalari AQSh rasmiylarini Xitoyga tashrif buyurishga va o‘z hamkasblari bilan aloqa o‘rnatishga undadi. Global Times gazetasining muharririyasi ikki mamlakat o‘rtasida odamdan-odamga almashinuvning yo‘qligi va AQSh prezidentining Xitoyga uzoq vaqt tashrif buyurmasligi “g‘ayritabiiy va shunday bo‘lishi kerak emas” deb yozdi. Muharririyada “Tarix takroran ko‘rsatdiki, ham Xitoy, ham AQSh hamkorlikdan foyda ko‘radi va ziddiyatdan zarar ko‘radi” degan fikr bildirildi.
Source: www.bbc.com