Eron hukumati Vashingtondan kelgan 15 bandlik taklifga rasmiy javob yuborib, o‘zining “tabiiy va qonuniy huquqi”ni, jumladan, dunyo neftining beshdan bir qismi o‘tadigan muhim suv yo‘li – Hormuz bo‘g‘ozi ustidagi nazoratini qayta tasdiqladi. Bu javob AQSh prezidenti Donald Trampning Eron “kelishuv tuzish uchun yalinmoqda” degan da’volariga zid kelmoqda.
Eronning Islom inqilobiy gvardiyasi bilan bog‘liq Tasnim axborot agentligi “o‘qigan manba”ga tayanib, javobning shartlari qat’iy pozitsiyani aks ettirishini bildirdi: “qotillikning tajovuzkor harakatlari”ni to‘xtatish (sobiq Oliy rahbar Ali Xomeney va xavfsizlik rahbari Ali Larijoniy o‘ldirilgan), urush tovonlari to‘lanishi va mintaqadagi barcha qarshilik guruhlarining dushmanliklarini tugatish. Manba, shuningdek, AQSh taklifini “yer istilosiga tayyorgarlik ko‘rish va neft narxlarini past ushlab turish uchun dunyoni aldash” sifatida qoraladi.
Tramp o‘zining bayonotlarida Eronni “mutlaqo yo‘q qilmoqda” deb da’vo qilib, ularning dengiz va havo kuchlarini “butunlay yo‘q qilganini” aytdi va eronliklarni “yomon jangchilar, lemmo ajoyib muzokarachilar” deb atadi. Biroq, uning bu da’volari urushning iqtisodiy va gumanitar og‘ir ogibatlari fonida keladi: Hormuz bo‘g‘ozi samarali ravishda bloklanganligi sababli yoqilg‘i tanqisligi butun dunyoga tarqalmoqda, kompaniyalar va davlatlar ogibatlarni cheklashga intilmoqda.
AQShning maxsus elchisi Stiv Vitkoff Eron “chiqish yo‘li” izlayotganini da’vo qilib, muzokaralarga muqobil yo‘qligini tushungan belgilarni ko‘rishini aytdi. U Pokiston vositachilik qilayotganini tasdiqladi, lemmo Eronni “suhbatlarni kechiktirish”da aybladi. Shu bilan birga, Al Jazeera muxbiri Alan Fisher Trampning ichki muammolarga duch kelayotganini ta’kidladi: aeroportlarda uzun navbatlar, hayot qimmatlashish va yoqilg‘i narxining oshishi, bu unga kabinetdan tasdiq olish zaruratini keltirmoqda.
Reuters axborot agentligi Pokiston manbasiga tayanib, Isroilning tashqi ishlar vaziri Abbos Aroghchi va Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqer Qolibofni nishonlar ro‘yxatidan chiqarganini xabar qildi, chunki Pokiston Vashingtondan muzokara sheriklari bo‘lishi mumkin bo‘lgan shaxslarni nishonlamaslikka bosim o‘tkazgan. Bu vaziyatning murakkabligi va mintaqaviy vositachilikning davom etayotgan rolini ko‘rsatmoqda.
Source: www.aljazeera.com