Fransiyaning sport vaziri Marina Ferrari Xalqaro Olimpiya qo‘mitasining (XOQ) ayollar musobaqalarida genetik testni joriy etish to‘g‘risidagi qarorini “orqaga qadam” deb atadi. U bu qarorning etik, huquqiy va ilmiy jihatdan jiddiy muammolarni keltirib chiqarishini ta’kidladi. Ferrari juma kuni bergan bayonotida Fransiya hukumati sifatida bu qarordan chuqur tashvishlanishini bildirdi va genetik skriningning keng qo‘llanilishiga qarshi ekanligini aytdi.

XOQ o‘tgan payshanba kuni 2028-yilgi Los-Anjeles Olimpiadasidan boshlab faqat biologik ayol sportchilarning ayollar musobaqalarida ishtirok etishi mumkinligini e’lon qildi. Bu qoida erkak jinsiy rivojlanishini aniqlash uchun bir martalik gen testini talab qiladi va asosan transgender sportchilarni ayollar toifasidan chetlashtiradi. Ferrari bu testlarning 1967-yilda joriy etilgan, ammo 1999-yilda ilmiy hamjamiyatning e’tirozlari tufayli to‘xtatilganligini eslatib, Fransiya bu qadamni orqaga qaytish deb hisoblaydi.

AQSh prezidenti Donald Trump esa XOQning yangi siyosatini maqtadi. U Truth Social platformasida bergan xabarida “Ayollar va qizlar sporti uchun kurashgan” o‘zining ijrochi farmoni tufayli bu qaror qabul qilinganligini da’vo qildi. Biroq, Ferrari bu siyosat ayollarni maxsus nishonga olish orqali tenglik tamoyilini buzish xavfini keltirib chiqarishini, shuningdek, interseks shaxslarning biologik xilma-xilligini hisobga olmasligini ta’kidladi.

Yangi Zelandiya Olimpiya qo‘mitasi (NZOC) XOQ siyosatini kelajakdagi Olimpiya o‘yinlari uchun “aniqlik” va “adolat” olib kelishini aytdi. NZOC bosh direktori Nikki Nikol bu qaror murakkab va sezgir masala bo‘lib, odamlarga bevosita ta’sir ko‘rsatishini tan oldi. Avstraliya Olimpiya qo‘mitasi prezidenti Ian Chesterman ham XOQning “murakkab masala”ni har tomonlama o‘rganganligini ta’kidladi, ammo bu qaror ayol sportchilar uchun adolat va xavfsizlikni ta’minlashga qaratilgan deb hisobladi.

Source: www.aljazeera.com