️ AQSh prezidenti Donald Trumpning Eronda yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralarini tortib olish uchun maxsus kuchlarni jo‘natishni ko‘rib chiqayotgani haqida ma’lumotlar tarqalmoqda. Ekspertlar bu harbiy operatsiyani murakkab va yuqori xavfli deb baholaydilar, chunki u kimyoviy, logistik va taktik to‘siqlarni o‘z ichiga oladi.
️ Eronda taxminan 440 kilogramm (970 funt) 60 foiz darajasida boyitilgan uran borligi hisoblanadi, bu esa yadro quroli ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan 90 foiz darajasiga tezroq yetish imkonini beradi. Xalqaro Atom Energiyasi Agentligi (IAEA) rahbari Rafael Grossi mart oyi boshida Al Jazeeraga bergan intervyusida, bu miqdor nazariy jihatdan 10 dan ortiq yadroviy urush boshlarini ishlab chiqarish uchun yetarli ekanligini aytdi.
️ Operatsiyani amalga oshirish Isfahan va Natanz kabi Erondagi yerga ko‘milgan yadroviy ob’ektlarda saqlanayotgan uranni olishni talab qiladi. Bu ob’ektlar o‘tgan yilgi 12 kunlik urush va hozirgi mojaroda AQSh-Isroil havo hujumlari natijasida vayron qilingan yoki jiddiy shikastlangan. Maxsus kuchlar faol jang zonasidan o‘tib, og‘ir uskunalarni olib borish va ob’ekt atrofida xavfsizlik perimetrini o‘rnatishga majbur bo‘ladi, bu esa operatsiyani juda qiyinlashtiradi.
️ Ekspertlar, jumladan, O‘rta Sharq Instituti katta ilmiy xodimi Jason Kempbell, bunday operatsiyani amalga oshirishning xavfli va amalga oshirilmasligini ta’kidlaydilar. Uran heksaftorid gaz shaklida saqlanishi mumkin, bu esa uni qayta ishlash va tashishda toksik va korroziy kimyoviy moddalar xavfini keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, uran tsilindrlarini portlatish atrof-muhitni ifloslashi mumkin.
️ Kamroq xavfli yondashuv AQShning Eron bilan kelishuvga erishishi bo‘lishi mumkin, bu esa uranni xalqaro tashkilot nazorati ostida qoldirish, boyitish darajasini pasaytirish yoki Eron hukumatining roziligi bilan olib chiqish imkonini beradi. 1994-yilda AQSh kuchlari Qozog‘istondan “Project Sapphire” operatsiyasi doirasida qurol darajasidagi uranni olib chiqqan, ammo bu Eron bilan kelishuvsiz amalga oshirilgan operatsiyadan farqli o‘laroq, mahalliy hokimiyat va IAEA bilan muvofiqlashtirilgan edi.
Source: www.aljazeera.com