Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban 27-mart kuni Györ shahrida o‘tkazilgan katta saylov mitingida qatnashuvchilarga nisbatan g‘azabli nutq so‘zladi. Unga qarshi “Iflos Fidesz” deb qichqirgan muxolifat namoyishchilariga murojaat qilib, Orban: “Ular faqat g‘azab, nafrat va vayronagarchilikni ifodalaydi”, deb baqirdi. Bu uning o‘zini tinch va barqaror rahbar sifatida ko‘rsatishga urinishiga zid edi va uning odatdagi hazil-mutoyiba qilish uslubidan keskin farq qildi.

So‘nggi so‘rovnomalarga ko‘ra, muxolifatdagi Tisza partiyasi va uning rahbari Peter Magyar Orbanning Fidesz partiyasidan ancha oldinda – 58% ga 35%. 2010-yildan beri hokimiyatda bo‘lgan Orban, Yevropadagi eng uzoq muddat xizmat qilayotgan rahbar sifatida, endi qayta saylov kampaniyasini olib borishga majbur. Unga hukumatini va u ifodalaydigan xalqaro populyistik harakatni mag‘lubiyatdan qutqarish uchun atigi bir hafta qoldi.

Orbanning hukmronligi davomida davlat mablag‘larini o‘z yaqinlariga tegishli kompaniyalarga berishda korrupsiya ayblovlari qo‘yilgan. Uning kuyovi Istvan Tiborcz bir qator mehmonxonalarga ega, bolalikdagi do‘sti Lörinc Meszaros esa mamlakatdagi eng boy odamga aylangan. Hukumat bu boyliklarning milliy qo‘llarda to‘planishini chet el ta’siridan himoya qilish deb izohlaydi, ammo ko‘pchilik, ayniqsa yoshlar, Orban va Fideszni “korrupsiyalashgan hukmron elita” deb biladi.

Saylovda Fidesz tarafdorlarini ovoz berishga undash uchun turli usullar qo‘llanilayotgani haqida da’volar mavjud. O‘tgan hafta chiqarilgan tergov hujjatli filmida, har bir qishloqdan Fidesz uchun qancha ovoz kerakligi haqida hokimlarga ko‘rsatma berilgani, ovoz uchun 120 yevro naqd pul, oziq-ovqat kuponi va hatto giyohvand moddalar taklif qilinayotgani da’vo qilinadi. Hukumat bu ayblovlarga rasmiy javob bermagan.

Orban saylovni “tinchlik yoki urush” o‘rtasidagi oddiy tanlov sifatida ko‘rsatmoqda va faqat u Yevropa Ittifoqidagi “urushbozlar”ni Vengriyani Rossiyaga qarshi urushga tortishdan to‘xtata olishini da’vo qiladi. Biroq, Median agentligining so‘nggi so‘rovnomalari shuni ko‘rsatadiki, aholining 52% Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi “jiddiy va sababsiz tajovuz” deb hisoblaydi, bu Fideszning pro-Rossiya xabarlarining samaradorligi pasayayotganidan dalolat beradi.

Muxolifat yetakchisi Peter Magyar – sobiq Fidesz a’zosi bo‘lib, partiyani tark etib, korrupsiya va qo‘rqoqlikda ayblagan. U o‘z kampaniyasini sog‘liqni saqlash, ta’lim va qishloq depopulyatsiyasi kabi ichki masalalarga qaratgan va Rossiya bilan shartnomalarni o‘rganish va energiya manbalarini diversifikatsiya qilishni va’da qilgan. U Facebook orqali jonli efirlar bilan keng auditoriyaga erishmoqda va so‘nggi so‘rovnomalarda ko‘pchilik okruglarda oldinda ko‘rinadi.

12-apreldagi parlament saylovlari butun dunyoda diqqat bilan kuzatilmoqda, chunki Orbanning mag‘lubiyati yoki g‘alabasi nafaqat Vengriyaga, balki Yevropadagi o‘ng qanot populyistik harakatlarga ham ta’sir ko‘rsatadi. So‘nggi ikki hafta ichida vaziyat shunday rivojlansa, hukumat tomoni uchun yaxshi belgi emas, deb ta’kidlaydi siyosiy tahlilchi Gabor Török.

Source: www.bbc.com