Eron va Amerika Qo‘shma Shtatlari o‘rtasidagi 40 kun davom etgan harbiy to‘qnashuvlar ikki haftalik o‘t ochmaslik kelishuvi bilan to‘xtatildi. Kelishuvga ko‘ra, jangovar harakatlar to‘xtatiladi va dunyo neftining 20 foizini tashuvchi muhim suv yo‘li – Hormuz bo‘g‘ozi ikki hafta davomida xavfsiz o‘tish uchun ochiq bo‘ladi.

O‘t ochmaslik kelishuvi AQSh prezidenti Donald Trampning Eron tomonidan bo‘g‘ozni to‘liq ochish sharti bilan hujumlarni to‘xtatishini e‘lon qilganidan so‘ng amalga oshirildi. Eron tashqi ishlar vazirligi esa mamlakat qurolli kuchlari bilan muvofiqlashtirilgan holda bo‘g‘ozdan ikki hafta davomida xavfsiz o‘tish imkoniyati yaratilishini ma’lum qildi.

Kelishuv xabari Eronda bayramona kayfiyatni keltirib chiqardi, ko‘plab mamlakatlar va mintaqaviy davlatlar ham bu qadamni ijobiy qarshiladi. Biroq, kelishuvning barcha jihatlari aniq emas: Isroil ikki haftalik o‘t ochmaslikni qo‘llab-quvvatlasa-da, uning Livanga nisbatan qo‘llanilmasligini ta’kidladi, garchi Pokiston boshida kelishuv Livanni ham qamrab olishini e’lon qilgan edi.

Mintaqaviy davlatlarning reaksiyalari har xil: Saudiya Arabistoni o‘t ochmaslikni “qadrladi” va mintaqadagi hujumlarning to‘xtatilishini, shuningdek, Hormuz bo‘g‘ozining ochilishini talab qildi. Birlashgan Arab Amirliklari (BAA) rahbarining diplomatik maslahatchisi Anvar Gargash esa “BAA biz qat’iyan oldini olishga intilgan urushda g‘alaba qozondi” deb e’lon qildi. Ummon, Iroq, Misr va Turkiya ham kelishuvni qo‘llab-quvvatlab, doimiy tinchlik uchun muzokaralarni davom ettirishga chaqirdi.

Urush davomida Eron Fors ko‘rfazi Hamkorlik Kengashi (GCC) davlatlaridagi AQSh aktivlarini nishonga olgan holda qasos olish hujumlarini amalga oshirdi, ko‘rfaz davlatlari esa Eron hujumlari fuqarolik infratuzilmasini ham nishonga olganini da’vo qildi. Livanda 2-mart kuni Tehron bilan ittifoqdosh Hizbullohning Isroilga hujumi bilan mamlakat ham urushga tortildi. Kelishuv ortidagi muzokaralar ertaga, juma kuni Pokistonda boshlanishi rejalashtirilgan.

Source: www.aljazeera.com