Berlin shahrida o‘tkazilgan Sudan bo‘yicha konferensiyada yordam tashkilotlari vakillari, Yaqin Sharqdagi mojaroning Sudan iqtisodiyotiga qattiq ta’sir ko‘rsatayotganini ta’kidladilar. Welthungerhilfe boshlig‘i Matthias Mogge o‘zining Sudan jamoalaridan olingan ma’lumotlarga tayangan holda, yoqilg‘i narxlarining 80% ga, asosiy oziq-ovqat mahsulotlari (masalan, bug‘doy) narxlarining esa 70% ga oshganini aytdi. Bundan tashqari, yordam yetkazib berish xarajatlari ham keskin oshgani sababli, yordam tashkilotlari kamroq miqdordagi yordam yetkazishga majbur bo‘lmoqda.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat dasturi (WFP) o‘rinbosari Carl Skau, Sudanning barcha dizel yoqilg‘isi Fors ko‘rfazi mintaqasidan kelib, hozirda Hormuz bo‘g‘ozidagi muammolar tufayli yetkazib berishlar jiddiy ravishda to‘xtatilganligini aytdi. U shuningdek, mamlakatdagi barcha o‘g‘itlar ham Fors ko‘rfazidan kelib, ularga ham kirish cheklanganligi sababli, uzoq muddatda hosilga salbiy ta’sir ko‘rsatishidan xavotir bildirdi. Nil daryosidan suv chiqarish orqali sug‘oriladigan qishloq xo‘jaligi ham yoqilg‘iga bog‘liq bo‘lib, bu holat oziq-ovqat ishlab chiqarishini qiyinlashtirmoqda.
Konferensiya davomida BMTning G‘eneva shahridagi vakillari tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, yanvar oyidan beri Sudan bo‘ylab dron hujumlarida yuzlab tinch aholi halok bo‘lgan. BMTning gumanitar masalalar bo‘yicha boshlig‘i Tom Fletcherning aytishicha, yilning birinchi uch oyida dron hujumlarida deyarli 700 tinch fuqaro halok bo‘lgan. BMTning bolalar fondi (UNICEF) ma’lumotlariga ko‘ra, dronlar yilning birinchi uch oyida halok bo‘lgan yoki yaralangan kamida 245 bolaning deyarli 80 foizida javobgardir.
Sudan harbiy kuchlari (SAF) tomonidan amalga oshirilgan beshta dron hujumi natijasida Darfur mintaqasida ikki kishi halok bo‘lib, 56 kishi yaralanganligi haqida “Shifokorlar chegarasiz” (MSF) tashkiloti xabar berdi. Tashkilot bayonotida: “Sudan urushining to‘rtinchi yiliga kirar ekan, Sudan harbiy kuchlarining bu hujumlari tinch aholi hayotiga mutlaqo e’tibor bermasligini ko‘rsatmoqda” deb ta’kidladi.
Sudan harbiy kuchlari va Tezkor qo‘llab-quvvatlash kuchlari (RSF) o‘rtasidagi ittifoq 2023 yilda butunlay buzilib, 2023 yil 15 aprelda ochiq urush boshlandi. RSF hozirda Sudanning janubi va g‘arbiy qismlarining ko‘p qismini nazorat qilmoqda, mamlakat harbiy kuchlari esa poytaxt Xartumni 2025 yil mart oyida to‘liq nazoratga olgach, shimol va sharqni nazorat qilmoqda. Tahminlarga ko‘ra, 19 million kishi o‘tkir ochlik xavfi ostida, ayniqsa ichki mintaqalarda, va 11 milliondan ortiq odam ichki yoki chegaradan tashqariga ko‘chirilgan.
BMT ogohlantirishicha, donorlar bu yil Sudan uchun zarur bo‘lgan yordam loyihalari uchun atigi 16% mablag‘ ajratgan. Urush boshlanganining uchinchi yilligi munosabati bilan chorshanba kuni Berlinda o‘tkaziladigan konferensiyaning eng dolzarb maqsadi shu bo‘shliqni qisman to‘ldirish bo‘ladi. Tadbirni tashkil etishda Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya, AQSh, Yevropa Ittifoqi va Afrika Ittifoqi kuchlarini birlashtirdi.
Source: www.dw.com