Yaqin Sharqdagi urush global energetika bozorining eng zaif nuqtasini – Hormuz bo‘g‘ozini yana bir bor fosh etdi. Eronning bo‘g‘ozni yopishi dunyo neft ta’minotining beshdan bir qismini to‘sib qo‘ydi.

Saudiya Arabistoni va BAA 1980-yillardagi urushdan keyin qurilgan aylanma quvurlarni kengaytirishni jadallashtirmoqda. Saudiya Sharq-G‘arb quvuri allaqachon maksimal quvvatda – kuniga 7 million barrel neft haydamoqda.

Mutaxassislarning fikricha, mavjud quvurlar sig‘imini ikki baravar oshirish kerak, chunki urushdan oldin bo‘g‘oz orqali kuniga 15 million barrel neft o‘tgan. Yangi loyihalar bir necha yil va katta mablag‘ talab qiladi.

Quvayt, Bahrayn va Qatar kabi muqobil qirg‘oq chizig‘iga ega bo‘lmagan davlatlar eng qiyin ahvolda – ular neftni Saudiya yoki Eron orqali o‘tkazishga majbur, bu esa uzoq muzokaralarni talab qiladi.

Xalqaro energetika agentligi Iroqdan Turkiyaning Jayhan portigacha yangi magistral quvur qurishni taklif qilmoqda. Iroq hukumati Basra-Hadisa segmenti bo‘yicha tender e’lon qildi, bu liniya keyinchalik Iordaniya yoki Suriyaga cho‘zilishi mumkin.

Fors ko‘rfazi davlatlari temir yo‘l va avtomobil yo‘llarini ham kengaytirmoqda. BAA va Saudiya urush davrida yuk tashish hajmini oshirib, portlardagi yuklarni xavfsiz sharqiy yo‘nalishlarga yo‘naltirmoqda.

Source: www.dw.com