Norvegiya hukumati ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish uchun yosh chegarasini belgilovchi inqilobiy qonun loyihasini tayyorlashni rasman e’lon qildi. Hujjat joriy yil oxirigacha parlamentga kiritiladi va yangi qoidalar bolaning 16 yoshga to‘lgan yilining 1 yanvaridan kuchga kiradi. Qonunning asosiy xususiyati foydalanuvchilarning yoshini tekshirish mas’uliyatini texnologik gigantlar zimmasiga yuklashdir.
Bosh vazir Yonas Gar Stere tashabbusning maqsadi bolalarga to‘liq bolalikni qaytarish ekanligini ta’kidladi. Unga ko‘ra, o‘yinlar va muloqot algoritmlar va ekranlar tomonidan yutilib ketmasligi kerak. Sinf ichidagi ijtimoiy tabaqalanishning oldini olish uchun hukumat kirishni aniq sanaga emas, balki tug‘ilgan yiliga bog‘lashga qaror qildi. Shunday qilib, butun maktab parallel sinflari bir vaqtning o‘zida ijtimoiy tarmoqlarga kirish huquqiga ega bo‘ladi, minimal foydalanuvchi yoshi esa 15 yoshni tashkil qiladi.
Raqamlashtirish vaziri Karianne Tung texnologik kompaniyalar tizimga kirishda samarali tekshirish mexanizmlarini joriy etishi va qonunni kuchga kirgan birinchi kundan boshlab unga rioya qilishi shartligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bolalar platformalarga kirishni taqiqlashga rioya qilish uchun javobgar bo‘lmasligi kerak – bu xizmat ko‘rsatuvchi provayderlarning bevosita majburiyatidir. Norvegiya Fransiyadan keyin bunday qattiq tartibga solishni joriy qilgan Yevropadagi birinchi davlatlardan biriga aylanadi.
Qonunni amalga oshirish jarayoni ikki bosqichda o‘tadi va Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar to‘g‘risidagi akti (DSA) bilan sinxronlashtiriladi, bu platformalarni yosh cheklovlariga rioya qilishga majbur qiladi. Norvegiyada smartfonga ega bo‘lgan bolalar ulushi allaqachon pasaymoqda, bu ekran vaqtini cheklash bo‘yicha milliy tavsiyalar va maktablarda telefondan xoli zonalarni yaratish bilan bog‘liq. Qonun loyihasi joriy yilning yozigacha konsultatsiyalardan o‘tishi kutilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Avstraliya bunday taqiqni joriy qilgan edi. BBC nashri ushbu taqiq oddiy oilalar hayotini qanday o‘zgartirganini o‘rgandi va natijalar noaniq bo‘ldi: uzoq kutilgan erkinlik hissidan tortib, tizimni aldashga urinishlargacha. Yanvar oyida Meta kompaniyasi Avstraliyaning yangi qonunchiligi kuchga kirganidan keyingi dastlabki kunlarda Instagram, Facebook va Threads ijtimoiy tarmoqlarida 550 mingga yaqin akkauntlarni blokladi. Akkauntlarning ommaviy tozalanishi 16 yoshgacha bo‘lgan shaxslar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni to‘liq taqiqlovchi qonun bilan bog‘liq.
Source: podrobno.uz