AQSh Oliy sudi Texas shtatining qayta chizilgan saylov xaritasini rasman tasdiqladi. Ushbu qaror Respublikachilar partiyasining Vakillar palatasidagi vakilligini kuchaytirishi kutilmoqda, chunki prezident Donald Tramp partiyasi 2026 yilgi oraliq saylovlarda Kongress nazoratini saqlab qolishga intilmoqda.
Dushanba kuni chiqarilgan qaror mafkuraviy chiziq bo‘ylab bo‘lindi: sudning olti konservativ sudyasi ko‘pchilikni tashkil etdi, uch liberal sudya esa qarshi chiqdi. Xarita – Tramp tomonidan qo‘llab-quvvatlangan, 2025 yil avgustida Respublikachilar boshchiligidagi shtat qonunchilik organi tomonidan ma’qullangan va gubernator Greg Abbott tomonidan imzolangan – beshtagacha Demokratik partiya o‘rinlarini Respublikachilarga o‘tkazishi mumkin.
Oliy sud qarori quyi sudning xaritaning irqiy kamsitish ehtimoli va konstitutsiyaviy himoyani buzishi sababli uni bloklagan qarorini bekor qildi. Tramp o‘tgan yili Respublikachi qonunchilarni noyabrdagi oraliq saylovlar oldidan partiya mavqeini mustahkamlash uchun saylov xaritalarini qayta chizishga chaqirgan edi, bu esa keyinchalik redistricting bo‘yicha kengroq milliy kurashga aylandi.
Fuqarolik huquqlari himoyachilari qarorni keskin tanqid qildi va redistricting irqiy ozchiliklarning siyosiy ta’sirini zaiflashtiradi, deb ta’kidladi. “Bu qora tanlilar va boshqa rangli odamlarning kuchini cheklashga qaratilgan qasddan qilingan harakat edi”, dedi Fuqarolik Huquqlari Bo‘yicha Advokatlar Qo‘mitasi prezidenti va ijrochi direktori Deymon Xyuit. “Bu qaror faktlarni yo‘q qilmaydi. Texas ko‘pchilikni tashkil etuvchi ozchilik okruglarini Tramp ma’muriyati shtatni aynan shunday qilishga undaganidan keyin buzib tashladi. Natijada uzoq vaqt davomida saylovchilarni bostirish tarixiga ega shtatda rangli saylovchilarning kuchini cheklaydigan soxta xarita paydo bo‘ldi”.
Saylov xaritalari uchun kurash Texasdan tashqarida ham davom etmoqda. Floridada Respublikachi gubernator Ron DeSantis dushanba kuni oraliq saylovlarda to‘rtta Demokratik o‘rinni egallashga qaratilgan yangi Kongress xaritasini taklif qildi. Taklifning Respublikachilar nazoratidagi qonunchilik organida yetarli qo‘llab-quvvatlanishi noaniq. DeSantis seshanba kuni rejani ko‘rib chiqish uchun maxsus sessiyani chaqirdi. DeSantis birinchi marta Fox News bilan baham ko‘rgan xarita Respublikachilarga shtatdagi 28 ta o‘rindan 24 tasini berishi mumkin, hozirgi 20-8 ko‘pchilikdan farqli o‘laroq.
Respublikachilar noyabr saylovlarida ko‘pchilikni saqlab qolish uchun faqat ikki o‘rinni yo‘qotishi mumkin. Demokratik nazoratdagi palata Tramp ma’muriyati bo‘yicha tergovlarni boshlashi va uning qonunchilik kun tartibining bir qismini bloklashi mumkin. Virjiniyada saylovchilar o‘tgan hafta to‘rtta Respublikachi amaldorga qarshi qaratilgan Demokratik qo‘llab-quvvatlagan xaritani tor farq bilan ma’qulladi. Respublikachilar chora bo‘yicha bir necha da’vo arizalarini berdi va shtat Oliy sudi dushanba kuni ulardan biri bo‘yicha argumentlarni tingladi.
Floridada har qanday o‘zgarish sud da’volariga duch kelishi mumkin. 2010 yilda saylovchilar qonunchilarga siyosiy manfaat uchun okruglarni chizishni taqiqlovchi konstitutsiyaviy tuzatishni ma’qullagan edi. Ba’zi Florida Respublikachilari, shuningdek, agressiv qayta chizish amaldagilarni potentsial Demokratik to‘lqin yilida himoyasiz qoldirishi mumkinligidan xavotir bildirdi, chunki Demokratlar 2025 yil yanvarida Tramp hokimiyatga qaytganidan beri o‘nlab saylovlarda 2024 yilgi ko‘rsatkichlaridan yaxshiroq natija ko‘rsatdi. Virjiniya va Florida Tramp o‘tgan yili Texas bilan boshlagan redistricting urushidagi so‘nggi jang maydonlari bo‘lishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com